محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
116
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
در اينجا آورده است ؛ چنانكه عادتش در گردآورى نهج البلاغه چنين بوده است . اين نظر دور از ذهن نيست . به هر روى معناى اين بند آن است كه شيعيان امام عليه السّلام سختيهاى زيادى خواهند ديد و راه رهايى فراروىشان بسته خواهد شد . ( ما أطول هذا العناء و أبعد هذا الرجاء ) تعبير « عناء » به فساد و تباهى زمانه پس از امام عليه السّلام اشاره دارد و اينكه اوضاع از بد بدتر خواهد شد . ( أيها الناس ألقوا هذه الأزمة التي تحمل ظهورها الأثقال من أيديكم و لا تصدعوا على سلطانكم ) منظور از « أزمّة » در اينجا ، آراء فاسد است و ضمير « ظهورها » به آن بازمىگردد . « من ايديكم » نيز متعلق به « ألقوا » است . معناى اين بند آن است كه آراء فاسد گناهان فراوانى را در پى دارد و آثار بسيار بدى بر جاى مىگذارد ؛ پس بايد از آنها پرهيز و دورى كرد . سپس امام عليه السّلام يارانش را به همگرايى و فرمانبردارى سفارش مىدهد . ( فتذموا غب فعالكم ) اگر از آراى فاسد پيروى كنيد و از امام خود دورى كنيد ، دشمن بر شما چيره خواهد شد و پيروزى سرانجام از آن او خواهد بود . ( و لا تقتحموا ما استقبلتم من فور نار الفتنة و أميطوا عن سننها و خلوا قصد السبيل لها . . . ) از اختلافات و درگيريها دورى كنيد ؛ چرا كه آنها سبب آزار و نابودى نيكان شده و تنها اشرار و فرصتطلبان از آنها فرصت مىبرند . ( إنما مثلي بينكم مثل السراج في الظلمة يستضئ به من ولجها . . . ) منظور از ظلمت ، فساد و گمراهى و منظور از سراج ، هدايت و صلاح است . امام عليه السّلام ، پرچم هدايت و حق ، و مناره خير و عدل است كه هركس به هدايتش درآيد ، به راه راست گراييده و هركس از او واگرايد ، از زيانكاران خواهد بود .