محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

96

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ، عثمان نزد ابو بكر رفت و وساطت عمويش حكم را كرد . ابو بكر گفت : كسى را كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خدا رانده است ، پناه نمىدهم . عمر نيز در زمان خلافتش همين شيوه را در پيش گرفت تا آن‌كه عثمان در زمان خلافتش آنان را به مدينه آورد و مروان را كاتب خويش ساخت . » « 1 » شريف رضى در نهج البلاغه مىگويد : « مروان بن حكم در جنگ جمل اسير شد . امام حسن و امام حسين عليهما السّلام ، نزد امير مومنان عليه السّلام از او شفاعت كردند و وى آزاد شد . » « 2 » آن‌گاه حسنين عليهما السّلام به حضرت عليه السّلام گفتند كه وى با تو بيعت مىكند . امام عليه السّلام در پاسخ فرمود : ( أو لم يبايعني بعد قتل عثمان ) مگر پيش از اين بيعت خود را نشكست و به همراه عايشه و زبير و طلحه به جنگ من برنخاست ؟ ( لا حاجة لي فى بيعته ! إنّها كفّ يهوديّة ) او خيانت را ترك نمىكند . ( لو بايعني بكفّه لغدر بسبّته ) شيخ محمد عبده مىگويد : « سبت به معناى باسن است و اين كنايه از خيانت است و اين نوع كنايه ، براى تحقير خيانت‌كاران به كار مىرود . » « 3 » ( أما إنّ له إمرة كلعقة الكلب أنفه و هو أبو الأكبش الأربعة ) امام عليه السّلام خبر مىدهد كه وى مدت زمانى بر مردم خلافت خواهد كرد . تعبير ليس زدن سگ بر بينىاش كنايه از كوتاهى زمان خلافتش است . مروان تنها 9 ماه خلافت كرد و برخى نيز آن را 4 يا 10 ماه دانسته‌اند . چهار تن از نسل وى به خلافت

--> ( 1 ) . علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام بقية النبوّة و خاتم الخلافة : 420 . ( 2 ) . منبع آن پيش از اين گذشت . ( 3 ) . شرح نهج البلاغه ، محمد عبده : 1 / 124 .