النّاصل : تير نوك‌تيز . الباحات : ساحتها و فضاها . أودكم : كجىهايتان . أضرع خدودكم : گونه‌هايتان را به خاك ماليد . أتعس جدودكم : از بختتان كاست . ساختار ادبى كم : نحويان گفته‌اند كه « كم » در دو معنى به كار مىرود : معناى اول كه بيشتر به‌كار رفته ، خبريه و معناى دوم كه براى اعداد به كار مىرود ، استفهاميه است . تميز اولى مجرور است و تميز دومى منصوب . آن‌چه كه از تعبير « كم اداريكم » به‌دست مىآيد آن است كه تا چه وقت شما را تاب آورم ؟ و بر اين اساس به نزع خافض منصوب است . كما : « ك » به معناى مثل است و « ما » مصدريه است . كلّما : كل ظرف و منصوب است . ابن هشام در كتاب « المغنى » مىگويد : « كلّما » به اتفاق نظر همه ظرف و منصوب است . « 1 » شرح و تفسير ياران امام عليه السّلام پس از جنگهاى جمل ، صفين و نهروان از دور او پراكنده شده و از جنگ رويگردان شدند . آنان ديگر به دستورات امام عليه السّلام و نكوهشها و پندهايش توجهى نداشتند . اين خطبه از جمله گفته‌هاى حضرت عليه السّلام به ايشان است . ( كم أداريكم كما تدارى البكار العمدة ، و الثّياب المتداعية ! كلّما حيصت

--> ( 1 ) . مغنى اللبيب : 1 / 201 .