أيادى سبا : در اصل « تفرّق أيادى سبأ » بوده است و سپس مضاف حذف شده و مضاف اليه جاى آن نشسته است . ابن أبى الحديد مىگويد : « أيادى سبا دو اسم جداى از همه است كه با هم تركيب شده و نام يك شخص است . مانند معدى كرب » . « 1 » عشيّة : منصوب بنابر ظرف بودن است . المقوّم : دو بار به‌كار رفته كه اولى اسم فاعل و دومى اسم مفعول است . أبدانهم : فاعل « شاهد » است . عقولهم : فاعل « غائبة » است . صمّ : خبر مبتداى محذوف و در اصل چنين بوده است : « أنتم صمّ » . شرح و تفسير ( و لئن أمهل اللّه الظّالم فلن يفوت أخذه و هو له بالمرصاد على مجاز طريقه و بموضع الشّجا من مساغ ريقه ) خداوند ، از همه كارهاى خوب و بد و آشكار و پنهان آفريدگانش آگاه است و ناگزير از ستم‌گر و مجرم انتقام مىگيرد و هيچ چيز در آسمان و زمين نمىتواند او را مانع از آن شود . ( أما و الّذي نفسي بيده ليظهرنّ هؤلاء القوم عليكم ليس لأنّهم أولى بالحقّ منكم و لكن لإسراعهم إلى باطل صاحبهم و إبطائكم عن حقّي ) تخم نيكو تنها در صورتى به درختى استوار تبديل مىشود كه در زمينى پاك كاشته شود و كشاورز همه زمينه‌هاى زندگى و رشد را براى او فراهم آورد . حق نيز تنها در صورتى زيان را از انسان دور مىكند و سود را برايش فرامىآورد كه يار و ياور داشته باشد .

--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد : 7 / 75 .