معه : ضمير به « ضيق » بازمىگردد . شرح و تفسير ( فأنا فقأت عين الفتنة و لم يكن ليجترئ عليها أحد غيري بعد أن ماج غيهبها و اشتدّ كلبها ) امام عليه السّلام مىفرمايد كه او مناسب‌ترين كس براى چيرگى بر فتنه‌ها و دفع شبهه‌ها است . « 1 » فتنه‌ها پس از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در بين مسلمانان شعله‌ور شد و امام عليه السّلام به‌خوبى توانست ، آنها و يا بيشترشان را خاموش گرداند . از جمله : 1 - مهاجران و انصار پيش از خنك شدن بدن مقدس پيامبر صلّى اللّه عليه و آله درباره جانشينى آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله به رقابت و درگيرى پرداختند و امور مربوط به كفن و دفن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را به فراموشى سپردند . در اين ميان تنها امام عليه السّلام بود كه به كفن و دفن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مشغول گشته و اين فضيلت را ويژه خويش ساخت . عمويش عباس به وى گفت : دستت را بده تا با تو بيعت كنم . امام عليه السّلام گفت آن‌گاه خواهند گفت كه عموى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با پسر عمويش بيعت خواهد كرد و امام عليه السّلام نپذيرفت كه چنين كند . همچنين ابو سفيان به وى گفت با تو بيعت مىكنم و اين جا را آكنده از اسبان و مردان عليه آنان مىكنم . امام عليه السّلام بر او شوريد و فرمود تو همچنان عليه اسلام و مسلمانان توطئه مىچينى . « 2 » اگر

--> ( 1 ) . تعبير « فشل كثير من المسئولين » تفسير پيش گفته را تاييد مىكند . ابن ابى الحديد در تفسير اين بند نظر ديگرى گفته كه برخى از شارحان نيز از او پيروى كرده‌اند . نك : شرح نهج البلاغه : 7 / 47 . ( 2 ) . ابو سفيان از آغاز ظهور اسلام ، دشمن شماره يك پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و على ابن ابى طالب عليهما السّلام و اسلام بود تا آنكه در فتح مكه ، چيره گشت . وى در آغاز خلافت عثمان از دنيا رفت و ايمان هرگز به قلبش و قلب فرزندانش راه نيافت . هنگامى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از دنيا رفت وى در مدينه نبود و در بين راه -