ابو طالب عليه السّلام از دنيا رفت ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله چهل و شش سال و چند ماه داشت . « 1 » بنابراين زمان پيامبرى آن حضرت صلّى اللّه عليه و آله 23 سال بود كه قرآن در اين مدت نازل شد « 2 » و سنت نبوى كامل گشت . در سنت نبوى ، احكامى كه در قرآن نيامده ، بيان شده‌اند ؛ چرا كه سنت نبوى مكمل و متمم قرآن است : « و آن‌چه را فرستاده‌اش به شما داد ، بگيريد و از آن‌چه شما را بازداشت بازايستيد و از خدا پروا بداريد كه خدا سخت‌كيفر است . » « 3 » بنابراين كتاب و سنت ، حجت استوار خداوند بر بندگان است و با وجود آنها هيچ عذرى براى كسى نمىماند . در اصول كافى از امام صادق عليه السّلام در تفسير آيه فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها « 4 » آمده است : « خداوند آن‌چه را كه انسان بايد انجام دهد و آن‌چه را كه بايد از آن پرهيز كند ، برايش بيان كرد . » « 5 » همچنين فرمود : « خداوند پيش از بيان خوشنودىها و ناخوشنوديهايش ، بندگانش را عذاب نمىكند . . . خداوند بر اساس آگاهىهايى كه به بندگانش داده است بر آنان اتمام حجت مىكند . » « 6 »

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى : 2 / 229 ؛ تاريخ ابن عساكر : 1 / 284 ؛ تاريخ ابن كثير : 3 / 122 . ( 2 ) . اسد الغابه : 2 / 42 ؛ السنن الكبرى ، نسائى : 5 / 6 ؛ تهذيب الكمال : 7 / 173 . ( 3 ) . وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ حشر / 59 : 7 . ( 4 ) . شمس / 91 : 8 . ( 5 ) . « بيّن لها ما تأتى و ما تترك » الكافى : 1 / 163 ، ح 3 . ( 6 ) . « لا يعذّب اللّه العباد حتّى يعرّفهم ما يرضيه و ما يسخطه . . . إنّ اللّه احتجّ على العباد بما آتاهم و عرّفهم » توحيد صدوق : 411 ؛ المحاسن ، برقى : 277 .