و تبيين مىگردد و از ظاهر كلام به مباحث مرتبط به آن و تفصيلات بيهوده گريز زده نمىشود . به اين ترتيب خواننده يك راست از معنا و مفهوم سخنان امام عليه السّلام آگاه مىشود . از آن جايى كه برخى خطبه‌ها بلند و طولانى بودند ، براى تسهيل در مطالعه ، آنها را به بندهايى تقسيم كرده و شماره‌گذارى كردم و خطبه‌هاى كوچك كه نيازى به تقسيم نداشتند ، همه آنها به يك جا و بدون تقطيع شرح دادم . قابل ذكر است كه مبناى تقسيم خطبه‌ها ، سجع جملات و يا تناسب آهنگين كلمات و همچنين تفكيك معنايى مضامين خطبه‌ها نبود و تنها براى آسان نمودن مطالعه و شرح بهتر به چنين كارى دست زدم . بر بسيارى از سخنان امام عليه السّلام ، هرچند در نظر مردم خطبه خوانده نمىشود ، ولى عنوان خطبه نهادم ؛ چه آن كه از اهل بيت اطهار عليهم السّلام روايت شده است : « هر كه بگويد الحمد للّه ، خطبه خوانده است . » « 1 » روش شرح تفاوت دو كتابى كه در يك زمينه نوشته مىشوند ، به تفاوت نويسندگان آنها برمىگردد . شخصيت هر انسانى روش او را شكل مىدهد و هنگامى كه دو نفر در موضوعى يكسان مىنويسند و يا متن واحدى را شرح مىدهند ، هر كدام از نگاه شخصى خود به موضوع مىپردازد و از زاويه متفاوت به آن مىنگرد . بر اين اساس مىتوان گفت كه نگاه تاريخى و ادبى بر شرح

--> ( 1 ) . كافى : 5 / 368 ، ح 2 ؛ جامع المقاصد : 12 / 15 ؛ التهذيب : 7 / 408 ، ح 1630 ؛ الوسائل : 14 / 66 ، ح 41 ؛ المهذب البارع : 3 / 174 ؛ التذكره : 2 / 571 ؛ الجامع للشرايع : 452 .