محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
54
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
ي ) امام على عليه السّلام از سياستهاى نظامى نيز غفلت نورزيد و در سخنان خود ، سربازان را امر مىكند كه هنگامى پيروزى ، فراركنندگان را دنبال نكنند و به زنان حتى اگر به آنان دشنام دهند ، تعرضى نكنند ؛ چه آن كه زنان ناتوانند . سخنان امام عليه السّلام حاكى از اخلاقى متعالى و رعايت جوانمردانگى در دشمنى است . او در نامه خود به مالك اشتر مىنويسد : « برگزيدهترين فرماندهان سپاه تو ، كسى باشد كه از همه بيشتر به سربازان كمك رساند و از امكانات مالى خود بيشتر در اختيارشان گذارد ؛ به اندازهاى كه خانوادههاى آنان در پشت جبهه ، و خودشان در آسايش كامل باشند ، تا سربازان اسلام در نبرد با دشمن تنها به يك چيز بيانديشند . همانا مهربانى تو نسبت به سربازان ، دلهايشان را به سوى تو مىكشاند و همانا برترين روشنى چشم زمامداران ، برقرارى عدل در شهرها و آشكار شدن محبت مردم نسبت به رهبر است كه محبت دلهاى رعيت جز با پاكى قلبها پديد نمىآيد ، و خيرخواهى آنان زمانى است كه با رغبت و شوق پيرامون رهبر را گرفته و حكومت بار سنگينى را بر دوش رعيت نگذاشته باشد ، و طولانى شدن مدت زمامدارى بر ملت ناگوار نباشد . پس آرزوهاى سپاهيان را برآور ، و همواره از آنان ستايش كن ، و كارهاى مهمى كه انجام دادهاند ، برشمار . زيرا يادآورى كارهاى ارزشمند آنان ، شجاعان را برمىانگيزد ، و ترسوها را به تلاش وا مىدارد ، انشاء اللّه . و در يك ارزشيابى دقيق ، رنج و زحمات هر يك از آنان را شناسايى كن ، و هرگز تلاش و رنج كسى را به حساب ديگرى نگذاشته ، و ارزش خدمت او را ناچيز مشمار ، تا شرافت و بزرگى كسى موجب نگردد كه كار كوچكش را