محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

391

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

دارد . » « 1 » و نيز : « با همه توان خود از نيرو و اسبان در برابر دشمنان آماده شويد تا هراس در دل دشمن خدا و دشمنتان بيافكنيد . » « 2 » همچنين پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در غزوه تبوك به مسلمانان دستور مىدهد از كسانى كه در جنگ شركت نكرده‌اند ، كناره گيرند : « آن سه تن كه از جنگ عقب نشستند تا آن كه زمين بر آنها تنگ شد و دانستند كه پناهى از خدا به جز نزد او ندارند ، پس خداوند به ايشان روى كرد تا آنان توبه كنند . خداوند بسيار توبه‌پذير و مهربان است . » « 3 » اما اين آيات تنها اشاراتى كوتاه نسبت به شيوه جنگ و جهاد دارند و نظامى كامل براى اين موضوع طراحى نكردند . علت آن كه اسلام ، شيوه جهاد را به مجاهدان مىسپارد ، آن است كه اگر مجاهد به اجبار وارد جنگ شود ، وفادارانه نمىرزمد و چه بسا به نيرنگ روى آورد و فتنه‌افكنى كند و تفرقه بيافكند و با دشمن هم‌دست گردد . خداوند درباره منافقان مىفرمايد : « اگر همراه شما شوند ، جز سستى در بين شما نمىآفرينند و در بين شما تفرقه افكنده ، فتنه مىانگيزند و جاسوسانى از آنها در بين شما هستند و خداوند نسبت به ستمكاران آگاه است . » « 4 » ( و ضرب على قلبه بالإسهاب ) از قلب خويش بهره‌اى نمىگيرد ؛ همانند چاه عميقى دست به آب آن نمىرسد . ( و اديل الحقّ منه بتضييع الجهاد ) هركس

--> ( 1 ) . إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ صف / 61 : 4 . ( 2 ) . وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ انفال / 8 : 60 . ( 3 ) . وَ عَلَى الثَّلاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذا ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ وَ ضاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَ ظَنُّوا أَنْ لا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ ثُمَّ تابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ توبه / 9 : 118 . ( 4 ) . لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَ لَأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ يَبْغُونَكُمُ الْفِتْنَةَ وَ فِيكُمْ سَمَّاعُونَ لَهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ توبه / 9 : 47 .