شرح و تفسير ( ذمّتي بما أقول رهينة و أنا به زعيم ) نسبت به تمام آن چه مىگويم ، پاسخگو خواهم بود و ضمانت مىدهم كه حتما به وقوع خواهند پيوست و آنها عبارتند از : 1 - ( إنّ من صرّحت له العبر عمّا بين يديه من المثلات ، حجزته التقوى عن تقحّم الشّبهات ) آن كه از گردش روزگار و حوادثش و آن چه مىبيند و مىشنود ، پند مىگيرد ، در برخورد با موارد شبهه‌ناك و آن جا كه گمان حرام مىرود ، توقف مىكند ؛ چه برسد به مواردى كه منع و حرمت ، آشكار و صريح باشند . از ديگر سخنان امام عليه السّلام آن كه : « هيچ تقوايى مانند بازدارى از شبهات و هيچ زهدى مانند زهد در حرام نيست . » « 1 » و در حديثى آمده است : « مسائل بر سه گونه هستند : راستى و كمال برخى ، روشن هستند كه دنبال مىشوند و گمراهى دسته‌اى مشخص و آشكار است كه ترك مىشوند و برخى نيز نامشخص و پيچيده هستند كه حكم آنها به خداوند وا نهاده مىشود . » « 2 » و در حديثى ديگر : « آن كه شبهات را ترك كند ، از حرام نجات يافته است و آن كه در حرام سقوط كند ، از جايى غير قابل تصور به هلاكت خواهد افتاد . » « 3 » و

--> ( 1 ) . « و لا ورع كالوقوف عند الشّبهة و لا زهد كالزّهد في الحرام » نهج‌البلاغه : قصار 112 . ( 2 ) . « إنّما الأمور ثلاثة : أمر بيّن رشده فيتّبع و أمر بيّن غيّه فيجتنب و أمر مشكل فيردّ حكمه إلى اللّه » . كافى : 1 / 68 ؛ كنز العمال : 15 / 855 ، ح 43403 ؛ الخصال : 153 ، ح 188 ؛ المعجم الكبير : 10 / 318 ، ح 10775 ؛ مجمع الزوائد : 1 / 157 ؛ فيض القدير : 2 / 103 ؛ نصب الرايه : 3 / 62 ، ح 42 . ( 3 ) . « من ترك الشّبهات نجا من المحرّمات و من وقع في المحرّمات هلك من حيث لا يعلم » . كافى : 1 / 68 ، ح 10 ؛ مسند احمد : 4 / 267 ؛ وسائل الشيعه : 18 / 114 ؛ ح 9 ؛ تذكرة الحفاظ : 3 / 884 ، ح 852 .