است . پس از گذرگاه خويش براى سر منزل جاودانه توشه برگيريد . » « 1 » « همانا دنيا نهايت ديدگاه كوردلان است . » « 2 » و . . . سخنان بالا ، هدف از ديدگاه امام على عليه السّلام و ويژگى بارز تمام رفتارها و برخوردهايش را نشان مىدهد و در سايه همين حقيقت بايد كردار و گفتار امام عليه السّلام را از روز اول همراهىاش با پيامبر صلّى اللّه عليه و إله تا آخرين نفس از عمرش ، تفسير كرد . شرح اين خطبه را با بخشى از خطبه‌اى ديگر پايان مىدهيم : « گفتم اى رسول خدا ! مگر جز اين است كه در روز احد كه گروهى از مسلمانان به شهادت رسيدند و شهادت نصيب من نشد و سخت بر من گران آمد ، به من فرمودى : اى على ! مژده باد تو را كه شهادت در پى تو خواهد آمد ؟ پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به من فرمود : همانا اين بشارت تحقّق مىپذيرد ، در آن هنگام صبر تو چگونه است ؟ گفتم : اى رسول خدا ! چنين موردى جاى صبر و شكيبايى نيست ؛ بلكه جاى مژده شنيدن و شكرگزارى است . » « 3 » شهادت در راه خدا نصيب امام عليه السّلام نشده بود و اين مسأله بر او گران آمده ، به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله شكايت كرد ، و چون دانست كه سرانجام شهيد خواهد شد ، دلشاد گشت و شكر گذاشت و آن را رستگارى بزرگ خواند ، و چون شهادت

--> ( 1 ) . « إنّما الدّنيا دار مجاز و الآخرة دار قرار فخذوا من ممرّكم لمقرّكم » نهج‌البلاغه : خطبه 203 . ( 2 ) . « إنّما الدّنيا منتهى بصر الأعمى » نهج‌البلاغه : خطبه 133 . ( 3 ) . « فقلت يا رسول اللّه أو ليس قد قلت لي يوم احد حيث استشهد من استشهد من المسلمين و حيزت عنّي الشّهادة ، فشقّ ذلك عليّ فقلت لي أبشر فإنّ الشّهادة من ورائك . فقال لي إنّ ذلك لكذلك ، فكيف صبرك إذا . فقلت يا رسول اللّه ليس هذا من مواطن الصّبر ، و لكن من مواطن البشرى و الشّكر » نهج‌البلاغه : خطبه 156 .