در صورتى كه ستمگر و متجاوز نباشد ، گناهى بر او نيست ( و مىتواند براى حفظ جان خود ، در موقع ضرورت ، از مردار بخورد ؛ ) خداوند بخشنده مهربان است . » « 1 » بايسته ياد سپارى است كه مباح را نبايد با « الرخصة » اشتباه گرفت . اما واژه « العزيمة » به معناى اراده مؤكد است و در اصطلاح شرع به لازم و واجب ساختن كارى از سوى خداوند اطلاق مىشود . 5 - ( خاصّه و عامّه ) عام ، تمام افراد يك دسته و جنس را شامل مىشود ؛ مانند اين آيه قرآن : « هركس در گرو اعمال خويش است . » « 2 » و خاص تنها برخى از افراد را شامل مىشود ؛ چونان كه در اين آيه آمده است : « و ( آمده‌ام ) تا پاره‌اى از چيزهايى را كه ( بر اثر ظلم و گناه ) بر شما حرام شده ، ( مانند گوشت بعضى از چهارپايان و ماهىها ) حلال كنم . » « 3 » 6 - ( و عبره و أمثاله ) منظور از « عبر » آياتى از قرآن است كه از سرگذشت گناهكاران و گمراهان خبر داده ، خشم و عذاب خدا را يادآورد مىشود . اما مراد از « أمثال » مثالهايى است كه براى آشنايى بيشتر ذهن مخاطب زده مىشوند . به عنوان نمونه : « مثل نور خداوند ، همانند چراغدانى است كه در آن ، چراغى ( پرفروغ ) باشد . » « 4 » همچنين نمونه‌اى ديگر كه به هدف ترغيب و تشويق است : « كسانى كه اموال خود را در راه خداوند انفاق مىكنند ، همانند بذرى هستند كه هفت خوشه بروياند . » « 5 » و يا اين آيه كه هدفش پند و موعظه

--> ( 1 ) . فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ بقره / 2 : 173 . ( 2 ) . كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ طور / 52 : 21 . ( 3 ) . وَ لِأُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ آل عمران / 3 : 50 . ( 4 ) . مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ نور / 24 : 35 . ( 5 ) . مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ بقره / 2 : 261 .