پيش گفت : « در آب ادرار نكنيد كه موجوداتى در آن زندگى مىكنند . » « 1 » و مانند آن سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در مورد هوا است : « همانا در هوا ، آفريده‌هاى فراوانى هستند . » « 2 » در تأييد نقصان دانش فعلى بشر نمونه‌هاى فراوانى وجود دارد . أنكساغورس ، فيلسوف يونانى در قرن پنجم پيش از ميلاد گفته بود كه ماه ، جسمى مانند زمين است و ارستراكوس يونانى در قرن سوم پيش از ميلاد گفته بود كه زمين به دور خود و به دور خورشيد مىچرخد و بلو تارك در قرن اول ميلادى معتقد به وجود تپه‌ها و دشتهايى بر روى ماه بود . . . سخنان اين افراد در آن زمان ، پوچ و خنده‌دار به نظر مىرسيد ؛ ليكن انسان پس از دو هزار سال توانست به ماه قدم گذارد و به درستى سخنان آنان پى ببرد و جالب آن كه انكساغورس و ديگران همچون پيامبران ، دانش خود را از طريق آسمان دريافت نكرده بودند . پيشرفت زمان سخنان امام على عليه السّلام را به اثبات خواهد رساند ، به ويژه آن كه شواهد فراوانى بر ادعاهاى او وجود دارد . 2 - دليل اطمينان بخشى بر همسانى جهان كنونى با جهان نخستين وجود ندارد . امام عليه السّلام در اين زمينه ، اعتقاد واضح و صريحى دارد كه پيش از جهان نخستين و منشأ تمام هستى ، نيستى و فنا فراگير بوده است و پس از آن جهانهاى ديگرى پديد آمدند . رواياتى كه از ديگر امامان اهل بيت عليهم السّلام وارده شده است ، اين باور را تأييد مىكند . از امام باقر عليه السّلام نقل شده است : « خداوند

--> ( 1 ) . المعتبر : 1 / 137 ؛ التهذيب : 1 / 34 ، ح 90 ؛ الاستبصار : 1 / 13 ، ح 25 ؛ منتهى المطلب : 1 / 40 . ( 2 ) . الخصال : 613 ؛ وسائل الشيعه : 1 / 240 ، ح 3 ؛ تحف العقول : 102 .