متن : امّا بعد : فيقول : العبد الفقير الى اللّه الغنى بهاء الدّين محمّد العاملى عفى اللّه عنه : هذه درّة يتيمة احتوت من فنّ الهيئة على اصوله و لبابه ، و انطوت على المهمّ من فصوله و ابوابه و تضمّنت لطائف فوائده ، و اشتملت على طرائف فرائده ، و وضعتها تبصرة للمتفكّرين و تذكرة للمتذكّرين و سمّيتها تشريح الافلاك ليطابق الاسم و المسمّى و يوافق الّلفظ و المعنى و رتّبته على مقدّمة و خمسة فصول و خاتمة . ترجمه : امّا بعد از خطبه : پس بندهء محتاج به حضرت باريتعالى كه از تمام ماسوايش بىنياز است يعنى « بهاء الدّين محمّد عاملى » كه خداوند از گناهانش درگذرد و او را مشمول الطاف خاصّه‌اش قرار دهد چنين مىگويد : اين وجيزه و رساله گوهر گرانبهائى است كه مشتمل بر اصول و چكيده از مسائل علم هيئت مىباشد و در آن فصول و ابواب مهمّ اين علم منطوى و مندرج است فوائد و مسائل لطيف و دقيق اين علم را دارا بوده و بر درّهاى شفّاف و مطالب بديع آن مشتمل مىباشد ، اين رساله را نوشتم تا براى افراديكه اهل انديشه و تفكّرند ، تبصره و چراغى بوده ، و براى كسانى كه بقواعد و مسائل هيئت آشنا هستند تذكره و هشدارى باشد و آن را بنام « تشريح الافلاك » ناميدم تا اسم با مسمّى مطابق و لفظ با معنى موافق آيد و آراستمش بر يك مقدّمه و پنج فصل و يك خاتمه . مؤلّف گويد : مرحوم مصنّف در مقدّمه از هيئت عالم جسمانى و كيفيّت آفرينش آن و اشتمالش بر كرات و تعداد آنها و ترتيب و نظم هريك و وضعيّت هركدام نسبت به ديگرى صحبت فرموده است . و امّا فصول عبارتند از : فصل اوّل : در بيان دوائر عظام . فصل دوّم : در شرح صور افلاك هفتگانه . فصل سوّم : در حركات و توابع آن .