الشيخ البهائي العاملي ( مترجم : سنندجى )
6
كشكول شيخ بهائى ( فارسى )
قوم همدان چنان مورد علاقه حضرت امير بودهاند كه درباره ايشان چنين مىسرايد : فلو كنت بوّابا على باب جنة * لقلت لهمدان ادخلوا بسلام * * * « اگر من دربان بهشت مىبودمى ، به طايفه همدان مىگفتم كه به سلامت داخل شويد . » به نظر مىرسد كه بخشى از قبيله همدان كه ساكن يمن بودهاند به حجاز رفته و در آنجا ساكن شدهاند . اين گروه در جنگ صفين ، دفاع دليرانهاى از امير المؤمنين عليه السلام نمودهاند كه از گفتار حضرت درباره اين خاندان نيز همينگونه استنباط مىشود . در زمانهاى پس از آن گروهى از اين خاندان به جبل عامل رفتند و پايگاه تشيع را در آنجا قدرتمند ساختند . ميزان رشد تشيع در جبل عامل به نحوى بود كه در كتاب حياة الامام الشهيد الاول آمده است : هنگامى كه فاطمه دختر شهيد اول كه به « ستّ المشايخ » معروف و از مجتهدات طراز اول بود ، در قريهاى از قراى جبل عامل رحلت فرمود ، هفتاد مجتهد در تشيع جنازه او حضور داشتند . ناحيه جبع يا جباع كه محل زندگى خاندان بهايى بوده است ، ناحيهاى كوهستانى و خرم است كه در شمال شهر صيدا در جنوب لبنان واقع است . از علماى آن سامان مىتوان به شهيد اول ، شهيد ثانى ، حر عاملى و . . . اشاره كرد . در كتاب امل الامل حر عاملى ، حدود دويست عالم از آن ديار برشمرده شده است . البته در پژوهشى آمده است كه روستا يا ناحيهاى به نام جبع در جبل عامل وجود ندارد ، بلكه كلمه جبع مخفف جبل عامل است كه بعضى از حروف آن حذف شده است و اين حذفيات در زبان عربى مرسوم و متداول است . تولد شيخ بهائى در بعلبك در غروب روز چهار شنبه 13 روز مانده به پايان ذيحجه سال 953 بود . وى در سن دوازده يا سيزده سالگى همراه پدر به ايران شتافت . ولادت شيخ حسين والد شيخ بهايى در هشتم ربيع الاول سال نهصد و هيجده صورت پذيرفت . در عالم آراى عباسى ، والد گرامى ايشان را از شاگردان شهيد ثانى برشمرده و نوشته است كه بعد از شهادت آن شهيد به دست روميان « . . . مشار اليه