الشيخ البهائي العاملي
905
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
برادرى - نصيب مادر ايشان برفريضهء ايشان زياده نمىشود ، و همچنين دو خنثى با پدر و مادر . و اگر برادران پدر مادرى يا پدرى خنثى باشند چون اولادند ( اولاد پدرند خ ) وامّا برادران مادرى مساوىاند ، و اعمام همچون برادران پدرى است ، و اخوال چون برادران مادرى . فصل سوم : در بيان ميراث كسى كه هيچ يك از فرج ذكر و انثى نداشته باشد ، و ميراث كسى كه دو سر داشته باشد ، و ميراث فرزندى كه در شكم باشد ، و ميراث فرزندى كه پدر او با مادرش لعان كرده باشد ، و ميراث ولدالزنا . امّا ميراث كسى كه هيچيك از فرج ذكر و انثى نداشته باشد ، يا كسىكه يكى از مخرج قُبُل يا دُبُر داشته باشد ، يا كسىكه هيچكدام نداشته باشد و آنچه بخورد قىّ كند ، يا كسىكه بول و غايط او هردو از يك موضع بيرون آيد همه به قرعه بيرون بايد آورد ، به اين طريق كه برپارچهء كاغذى بنويسند « عبداللَّه » و برپارچهء ديگر « امَةاللَّه » و آن را در سهام مُبهمه بگردانند و اين دعا بخوانند كه : « اللَّهُمَّ انْتَ اللَّهُ لا الهَ الّا انْتَ ، عالِمُالْغَيْبِ وَالشَّهادَةِ ، انْتَ تَحْكُم بَيْنَ عِبادِكَ فيْما كانُوا فيْهِ يَخْتَلِفُون ، بَيِّنْ لَنا امْرَ هذَا الْمَوْلُودِ كَيْف نُوْرِثُ ما فَرَضْتَ لَهُ فيْ كِتابِكَ » بعد از آن سهام را مشوّش سازند و رقعه را بيرون آورند ، پس اگر « عبداللَّه » بيرون آيد ميراث پسر مىگيرد ، و اگر « امةاللَّه » بيرون آيد ميراث دختر . و تحقيق ميراث كسىكه دو سر و دو بدن بريك كمر داشته باشد به اين طريق است كه يكى از ايشان را بيدار كنند ، اگر هردو به يك دفعه بيدار شوند ميراث يك كس مىبرند ، و اگر يكى بيدار شود و يكى در خواب باشد ميراث دو كس مىبرند . و ميراث فرزندى كه در شكم باشد وقتى ثابت مىشود كه زنده از شكم بيرون آيد [ 1 ] و حركت كند حركت احيا ، امّا احتياطاً حصّهء دو پسر بايد گذاشت ، پس اگر مرده
--> [ 1 ] - يعنى بعد از انفصال از شكم مادر زنده باشد ، پس اگر نصف آن بيرون آيد و در وقت انفصالمرده باشد ظاهر اين است كه وارث نيست ، اگر چه بعد از خروج نصف صوت او بلند شده باشد و ظاهر اين است كه استهلال شرط نباشد اگر چه ارث بردن از ديه باشد و همچنين ظاهر عدم اشتراط استقرار حيات است نزد موت مورّث . ( نخجوانى )