نهم : شيرهء انگور [ 1 ] هر گاه بجوشد [ 2 ] كه چهار دانگه « 1 » كم نشده باشد . دهم : فُقّاع يعنى بوزه « 2 » و آن نجس است اگرچه مست كننده نيست . يازدهم : حيوانى كه بميرد به‌شرط آنكه در حال حيات خون جهنده داشته باشد خواه گوشت آن حلال باشد و خواه حرام ، و جميع اجزاى آن نجس است مگر اجزايى كه حسّ نداشته باشد مثل مُو و استخوان و شاخ و سُم از حيوانى كه نجس‌العين نباشد . و سيّد مرتضى برآن است كه اجزاى نجس‌العين كه حسّ نداشته باشد - مثل مو واستخوان سگ و خوك - طاهر است « 3 » و باقى مجتهدين خلاف او كرده‌اند [ 3 ] . فصل اگرسگ ظرفى را به‌زبان بليسد [ 4 ] و خواهندكه به آب‌قليل آن‌را طهارت دهند ، بايد كه آن‌را به خاك پاك‌بمالند [ 5 ] و بعد از آن دو نوبت [ 6 ] به آب‌بشويند ، واگرخاك‌متعذّر باشد بعضى از مجتهدين برآنند كه هرچه شبيه به خاك باشد - مثل اشنان و سبوس [ 7 ] -

--> [ 1 ] بنابر احوط اگرچه اقوى طهارت است . ( خراسانى ) * گذشت كه اقوى طهارت آن است ، هرچند احتياط اولى است . ( يزدى ) [ 2 ] مراد از جوش ، غليان است كه اسفل آن اعلا و اعلاى آن اسفل شود . ( صدر ) [ 3 ] دوازدهم عرق جنب از حرام است بنابر احوط ، بلكه خالى از قوّت نيست ، و ملحق به آن است عرق شتر جلّال نيز . ( دهكردى ، صدر ) [ 4 ] يا در آن آب يا مايع ديگر بخورد . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 5 ] احوط ماليدن آن است به خاك تر شده نيز و احوط از آن ماليدن دفعهء سوم است به آب گل . ( صدر ) [ 6 ] اولى آن است كه بعد از خاك مالى شش نوبت با آب بشويند تا اينكه مجموع آن هفت نوبت شود . ( كوهكمره‌اى ) [ 7 ] عوض خاك نمىشوند و به آب شستن نيز كفايت نمىكند . ( يزدى ) ( 1 ) يعنى 46 ، دو ثلث . ( 2 ) بر وزن كوزه : شرابى كه از آرد برنج و ارزن و جو سازند . ( 3 ) سيّد مرتضى ، ناصريات : 100 .