بيست و سوم : قدر حبوه كه تعلّق به پسر بزرگ دارد و وارثان ديگر از آن محرومند ، و حبوه در كلام عرب به‌معنى عطيّه است ، و آن چنان است كه هر گاه شخصى بميرد انگشترى و شمشير و مصحف و رختهاى بدن او تمام تعلّق به پسر بزرگ دارد . و در بعضى روايات آمده كه : زره و كتابها و راحله و سلاح [ 1 ] او نيز از پسر بزرگ است « 1 » . و آيا اين اجناس اگر متعدّد باشند همه از پسر بزرگ است يا نه ؟ ميانهء مجتهدين خلاف است [ 2 ] اقرب آن است كه جامه‌ها چون به‌لفظ جمع در حديث وارد شده تمام از اوست ، و اجناس ديگر كه به‌لفظ واحد وارد شده يك فرد از آن تعلّق به پسر بزرگ دارد . و به‌عوض [ 3 ] اين عطيّه لازم است به پسر بزرگ كه نماز و روزه‌اى كه به سبب بيمارى يا سفر از پدر او فوت شده باشد و با وجود قدرت برقضاى [ 4 ] آن اهمال [ 5 ] كرده باشد قضا كند ، و اين خاصّه مذهب اماميّه است و در مذهب سنّيان نيست . و شروط حبوه شش است : اوّل آنكه : پسر بزرگ [ 6 ] موجود باشد ، كه اگر كسى پسر بزرگ نداشته باشد حبوه نيست . و اگر پسر بزرگ متعدّد باشند مجتهدين را در آن خلاف است ، اقرب آن است كه حبوه ميانهء ايشان منقسم مىشود

--> [ 1 ] . - مراعات احتياط به صلح و نحوه در اين امور خوب است . ( تويسركانى ) * در اينها مراعات احتياط ترك نشود . ( دهكردى ، يزدى ) [ 2 ] احتياط در اينجا نيز مطلوب است . ( تويسركانى ) * در متعدّد مطلقاً مراعات احتياط شود . ( صدر ) [ 3 ] عوض بودن معلوم نيست و لذا دائر مدار آن نيست ، بلكه تفكيك مىشود از طرفين . ( يزدى ) [ 4 ] گذشت كه فوت روزه در سفر قدرت بر قضاى در او شرط نيست . ( صدر ) [ 5 ] شرط اهمال در قضاء مختصّ به صوم است و آن هم در غير سفر . ( يزدى ) [ 6 ] معتبر نيست كه حين الموت بزرگ باشد . ( يزدى ) ( 1 ) كافى 7 : 86 ، وسائل 26 : 97 ، حديث 1 و 2 و . . .