دارد « 1 » و حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام ميراث كسى را كه ميراث خوار نداشته در زمان خود به‌فقيران شهر و همسايگان [ 1 ] مفلس خود مىداده « 2 » و در حال غيبت امام در آن چند قول است : بعضى از مجتهدين برآنند كه آن را نگاه دارند تا ظهور امام و همچنين وصيّت به‌ورثهء خود كنند در رسانيدن آن به امام « 3 » و بعضى گفته‌اند كه : در زمين دفن كنند « 4 » و بعضى برآن رفته‌اند كه برفقرا قسمت نمايند [ 2 ] « 5 » . و استاد بنده - اعنى افضل المتاخّرين بهآء الملّة والدين محمّد عاملى طاب‌ثراه - ترجيح اين قول كرده‌اند [ 3 ] . و اگر ظالمى آن را به تعدّى بگيرد كسى ضامن آن نيست ، امّا دادن آن به ظالم بىخوف جايز نيست . و همچنين اگر كافر حربى يا ذمّى بميرد و ميراث خوارى نداشته باشد ميراث او نيز از امام است .

--> غيبت بوده باشد . ( صدر ) [ 1 ] - همسايگان در روايت نيست ، بلى در بعض نسخ بدل همشهريجه وهمشاريجه وهمشيرجه‌است و تفسير شده است بر اين نسخه به خواهران و برادران رضاعى . ( يزدى ) [ 2 ] اين قول قوى است ، بلكه محتمل است عدم تعيّن خصوص فقراء و جواز صرف آن به سائرمصارف وجوه برّ لكن احوط اقتصار است بر خصوص فقراءِ از سادات . ( تويسركانى ) [ 3 ] رجوع به مجتهد جامع الشرايط حىّ كنند و به فرمودهء او عمل نمايند إن شاء اللَّه تعالى . ( دهكردى ، صدر ) * احوط دادن به مجتهد جامع الشرايط است ، او به تكليف خود عمل كند و بهتر دادن او است آن را به فقراء . ( يزدى ) ( 1 ) شيخ صدوق ، من لا يحضره الفقيه 4 : 262 ، ذيل حديث 5612 . شيخ طوسى ، نهاية 3 : 210 و 211 . يحيى بن سعيد حلّى ، جامع الشرايع : 502 . علّامه ، تحرير 5 : 39 و ارشاد 2 : 125 . ( 2 ) شيخ‌مفيد ، مقنعه : 705 . كافى 7 : 169 ، حديث 1 و 2 . وسائل 26 : 252 ، حديث 2 و 3 و 10 و 11 . ( 3 ) شيخ طوسى ، خلاف 4 : 23 ، مسأله 15 . ابن‌ادريس ، سرائر 3 : 229 . شهيدثانى ، روضه 8 : 191 . ( 4 ) شهيد اوّل در دروس 2 : 377 و ابن ادريس در سرائر 1 : 498 به اصحاب و قومى نسبت داده‌اند . ( 5 ) شيخ مفيد ، مقنعه : 706 . ابن برّاج ، مهذّب 2 : 154 . شيخ طوسى ، نهاية 3 : 246 و 247 . محقّق ، شرايع 4 : 40 . علّامهء حلّى ، ارشاد 2 : 126 . شهيد اوّل ، لمعه : 249 .