قسم سوم : نيز دو قومند : اوّل : عمّ و عمّه و هرچند بالا روند . دوم : خال و خاله و هرچند بالا روند . و اين دو قوم با عدم مرتبهء ثانيه ميراث مىبرند ، پس هر گاه شخصى بميرد و عمّ بگذارد ميراث به او متعلّق است ، و همچنين است عمّه . و اگر هردو جمع شوند يك حصّه عمّ مىبرد و نيم حصّه عمّه ، به شرط آنكه هردو پدر و مادرى يا پدرى باشند امّا اگر مادرى باشند بالسويّه ميراث مىبرند . [ 1 ] و اگر عمّ و عمّهء پدر مادرى و عمّ و عمّهء مادرى جمع شوند ثلث مال از خويشان مادرى است هر گاه زياده از واحد باشند ، و سدس مال اگر واحد باشد ، و تتمّه به خويشان پدرى متعلّق است ذكر ضِعف انثى . و اگر شخصى بميرد و از او خال بماند ، تمام مال او تعلّق به خال او دارد ، و همچنين است خاله خواه پدرى باشد و خواه مادرى كه تعلّق به او دارد . و فرقى نيست ميانهء خال و خاله در ميراث چه همه برابر ميراث مىبرند . و اگر خال و خالهء پدر و مادرى با خال و خالهء مادرى جمع شوند خويشان مادر سُدس مىبرند اگر واحد باشند ، و اگر متعدّد باشند ثلث بالسويّه ، و باقى از خويشان پدر مادرى يا پدرى است با عدم خويشان پدر مادرى . و آيا ذكر ايشان در اين صورت دو مثل انثى مىبرد ؟ ميانهء مجتهدين در اين خلاف است ، اصحّ آن است كه همه برابر ميراث مىبرند . [ 2 ] و اگر متفرّق باشند سُدس ثلث تعلّق به خال يا خالهء مادرى دارد با اتّحاد ، و ثلث ثلث با تعدّد ، و تتمّه به خال و خالهء پدر متعلّق است . و اگر عمّ و عمّه و خال و خاله جمع شوند اخوال را ثلث مىدهند اگر چه يكى از ايشان باشد و ذكور و اناث مساويند ، و دو ثلث به عمّ و عمّه تعلّق دارد . [ 3 ]

--> [ 1 ] مشكل است ترك احتياط به مصالحه نشود . ( دهكردى ، يزدى ) [ 2 ] احوط صلح است . ( تويسركانى ) [ 3 ] و حكم قسمت اعمام فى ما بين خود اگر متعدّد باشند مثل صورت انفراد ايشان است و همچنين اخوال با تعدّد حكمشان مثل صورت انفراد ايشان است . ( نخجوانى ، يزدى )