الشيخ البهائي العاملي

849

جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )

ده ساله « 1 » در ابواب البرّ صحيح‌است « 2 » و بعضى گفته‌اند كه : اگر مرد است وصيّت هشت ساله صحيح است ، و اگر زن است هفت ساله « 3 » . ) چهارم آنكه : عاقل باشد ، چه وصيّت ديوانه صحيح نيست . پنجم آنكه : رشيد باشد [ 1 ] پس وصيّت سفيه صحيح نيست [ 2 ] مگر در ابواب البرّ و معروف نزد بعضى از مجتهدين و بعضى مطلقا صحيح مىدانند . و همچنين كسىكه خود را زخم زده باشد و در آن زخم [ 3 ] خوف مردن باشد ، چه او نيز حكم سفيه دارد . ششم آنكه : قصد كند ، چه وصيّت مست و خفته و بيهوش صحيح نيست . هفتم آنكه : موصى له در حال وصيّت موجود باشد [ 4 ] پس اگر وصيّت كند جهت حمل وجود او در حال وصيّت معتبر است ، و اگر مشكوك [ 5 ] باشد در وجود وصيّت او صحيح نيست . [ 6 ] هشتم آنكه : صحيح باشد كه مالك شود - يعنى صلاحيّت مالك شدن چيزى داشته باشد - چه وصيّت جهت ملك و چاروا و دابّه صحيح نيست ، مگر آنكه در دابّه قصد علف او كند . نهم آنكه : موصى و موصى له آزاد باشند ، چه وصيّت بنده جهت بنده صحيح

--> [ 1 ] - احوط اعتبار رشد است مطلقا . ( تويسركانى ) [ 2 ] محلّ تأمّل است در ماليات . ( صدر ) [ 3 ] هرگاه اوّل زخم بزند و بعد از آن وصيّت كند ، و امّا اگر اوّل وصيّت كرده باشد صحيح است . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) [ 4 ] اين شرط در وصيّت تمليكيّه است نه عهديّه . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 5 ] در مشكوك فيه محتمل است كه مراعى باشد به وجود حين الوصيّه ( تويسركانى ، صدر ) [ 6 ] اگر بعد معلوم شود كه موجود بوده صحيح است . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) ( 1 ) در بعضى از نسخه‌ها : كمتر از ده سال . ( 2 ) شيخ مفيد ، مقنعه : 667 . شيخ طوسى ، نهايه 3 : 152 . سلّار ، مراسم : 203 . حلبى ، كافى : 364 . ابن زهره ، غنيه : 305 . ( 3 ) علّامه در مختلف 6 : 391 به ابن جنيد نسبت داده است .