شرط سوم آنكه : مسلمان باشد چه گواهى كافر صحيح نيست و اگرچه جهت كافرى گواهى دهد ، و بعضى از مجتهدين برآنند كه گواهى جُهود جهت جُهود مقبول است ، و بعضى گواهى اهل ذمّه را در حقّ يكديگر جايز داشته‌اند و اگرچه در مذهب مختلف باشند چه گواهى دادن جهود جهت ترسا ، و گواهى دادن غيرجهود به اجماع [ 1 ] جايز نيست . و گواهى دادن جهود نيز جهت مسلمان جايز نيست ، مگر در وصيّت كردن هر گاه مسلمانان عادل نباشند . و بعضى از مجتهدين گفته‌اند كه گواهى دادن ايشان در وصيّت وقتى مقبول است كه در سفر [ 2 ] باشند . و بعضى گواهى دادن ايشان را در وصيّت وقتى مقبول مىدانند كه بعد از نماز عصر قسم بخورند بر وصيّت . شرط چهارم آنكه : مؤمن باشد يعنى قايل به امامت دوازده امام عليهم السلام باشد ، پس گواهى غيرمؤمن صحيح نيست . شرط پنجم آنكه : عادل باشد و عدالت قوّه‌اى است نفسانى [ 3 ] كه باعث بر ملازمت تقوى و مروّت [ 4 ] مىگردد ، و عدالت به كردن گناهان كبيره و مصرّ بودن بر گناهان صغيره زايل مىشود . و مجتهدين عدد گناهان كبيره را در كتب خود مختلف ذكر كرده‌اند ، بعضى از ايشان بيست چيز ذكر كرده‌اند « 1 » : اوّل : اثبات شريك جهت خداى تعالى كردن .

--> [ 1 ] - ادّعاى اجماع در اين مسأله مشكل است . ( تويسركانى ) [ 2 ] اعتبار سفر و بعد از قسمِ بعد از نماز عصر احوط است . ( تويسركانى ) * اعتبار سفر و بعد از نماز عصر احوط است . ( صدر ) [ 3 ] و حسن ظاهر كاشف از اوست . ( صدر ) [ 4 ] اشتراط مروّت احوط است . ( تويسركانى ) ( 1 ) شهيد اوّل ، قواعد و فوائد 1 : 224 و 225 .