الشيخ البهائي العاملي
594
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
و اگر اثر اسلام داشته باشد تعريف يك سال لازم است . امّا آنچه در حرم مكّه [ 1 ] بيابند بىتعريف يك سال مالك آن نمىتواند شد و اگرچه كمتر از يك درهم باشد . [ 2 ] و بعضى از مجتهدين برآنند كه اگر در حرم مكّه نيز درهم مطلّس [ 3 ] بيابند « 1 » بىتعريف از يابنده است . و اگر بنده لقطهء حيوان و مال را بردارد [ 4 ] و بعد از يك سال تعريف [ 5 ] تلف كند ، ضمان تعلّق به رَقَبهء او مىگيرد كه بعد از آزاد شدن بدهد . تتمّه : احكام لُقطه چهار چيز است : اوّل : واجب ، و آن تعريف است ، يعنى شناسانيدن كسى كه آن را برداشته يا نايب او ، بهآنكه فرياد كند همان روز تا شب ، آنگاه هر روز يك بار يا دو بار ، آنگاه هرهفته يك بار يا دوبار ، آنگاه هرماهى به حيثيّتى كه فراموش نشود تا يك سال . و واقع گرداند تعريف آن را در مكانهايى كه آنجا مردم جمع مىشوند چون بازارها و درهاى دروازهها و مسجدها و در صباحها و شامها و روزهاى عيد و جمعهها و در وقت داخل شدن قافله بهشهر ، يعنى يابِنده در اين قسم جاها و وقتها تعريف لقطه كند و آن را
--> [ 1 ] - اعتبار تعريف در حرم مكّه مطلقاً احوط است بلكه احوط حرمت برداشتن لقطهء حرم است . ( تويسركانى ) [ 2 ] اظهر عدم حاجت به تعريف و جواز تملّك آن است ، بلى هرگاه درهم يا أزيد باشد نمىتواندتملّك كند ، بلكه بايد بعد از تعريف سنه يا تصدّق كند يا به امانت نگاه دارد . ( نخجوانى ، يزدى ) [ 3 ] بلكه درهم مطلّس را هم مىتواند قصد تملّك كند بدون حاجت به تعريف . ( دهكردى ) [ 4 ] به اذن مولى و امّا بدون اذن پس مشكل است جواز اخذ او و بعد از تعريف مولى را ميرسدتملّك آن كند . ( يزدى ) [ 5 ] بعد از تعريف سال مىتواند خود تمليك كند بنابراينكه عبد مالك مىشود ، چنانچه اظهر است و مىتواند مولى بعد از علم بر حصول تعريف قصد تمليك كند در صورتىكه اخذ عبد به اذن مولى باشد . ( نخجوانى ) ( 1 ) شيخ صدوق ، مقنع : 380 . و من لا يحضره الفقيه 3 : 297 .