الشيخ البهائي العاملي
536
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
و آيا جايز است كه گوسفند را اجاره كنند جهت شير دادن برّه ؟ در اين نيز ميانهء مجتهدين خلاف است . اقرب آن است كه جايز است . و همچنين اجاره كردن بوهاى خوش كه به بوئيدن كم نشود جايز است . و همچنين اجارهء حمّام جهت نشستن در آن جايز است . و ريختن آب تابع آن است . و آيا اجاره كردن چاه جهت آب كشيدن جايز است يا نه ؟ ميانهء مجتهدين در اين خلاف است . ششم آنكه [ 1 ] : آن چيزى را كه اجاره مىكنند بايد كه منفعت آن منتقل « 1 » باشد . و در اجارهكردن سيب جهتبوئيدن ، و درخت جهت نشستن در سايهء آن ميانهء مجتهدين خلاف است . [ 2 ] امّا اجارهء درخت جهت خشك كردن رَخْت برآن صحيح است . هفتم آنكه : آنكه آن منفعت مباح باشد ، پس اگر خانه را جهت ريختن شراب اجاره كنند صحيح نيست . هشتم آنكه : منفعت مملوك باشد ، پس اجاره دادن كسى ملكى را كه از ديگرى غصب كرده باشد صحيح نيست [ 3 ] . نهم آنكه : نفع گرفتن از آن چيزى كه اجاره مىگيرند ممكن باشد ، پس اجاره نمودن زمين [ 4 ] بىآب جهت زراعت كردن صحيح نيست ، و همچنين اجاره نمودن گوسفند جهت شيار كردن زمين بهعوض گاو يا جهت بار برداشتن عوض شتر صحيح نيست ، چه
--> [ 1 ] - شرط ششم محلّ تأمّل است ، اظهر صحّت اجارهء سيب جهت بوئيدن و درخت جهتنشستن در سايهء او است . ( نخجوانى ) [ 2 ] اقوى جواز است . ( تويسركانى ) * اظهر صحّت است . ( دهكردى ، يزدى ) [ 3 ] مگر اينكه صاحب ملك اجازه كند بنابر اظهر . ( نخجوانى ) [ 4 ] اجاره كردن زمين به جهت زراعت در امكنه كه عادت جارى شده بر زراعت ديمى كه به چندباران آن زرع عمل مىآيد بى اشكال جايز است و همچنين اشجار . ( دهكردى ) ( 1 ) دربعضى از نسخهها : مستقلّ .