لازم مىشود . و بعضى از مجتهدين [ 1 ] كفّارهء بريدن يا تراشيدن زن گيسوى خود را در مصيبت و غيرمصيبت مثل كفّارهء [ 2 ] ظِهار مىدانند « 1 » . سوم : كفّارهء افطار قضاى ماه‌رمضان بعد اززوال ، چه براو واجب‌است‌كه ده‌مسكين را طعام [ 3 ] يا جامه‌اى دهد و اگر از آن عاجز شود ، سه روز پى در پى [ 4 ] روزه دارد . چهارم : كفّارهء افطار كردن يك روز ماه رمضان و افطار روزهء نذر معيّن ، و كفّارهء آن همان سه چيز است كه در كفّارهء ظِهار گذشت . امّا در دادن هريك از آنها مخيّر است . و بعضى از مجتهدين آن را مُرتّبه گفته‌اند [ 5 ] « 2 » يعنى قائل به‌ترتيب كفّاره شده‌اند . و اصحّ تخيير است . و بعضى از مجتهدين در كفّارهء زنى كه گيسوى خود را در مصيبت بريده باشد نيز حكم به تخيير نه ترتيب كرده‌اند [ 6 ] « 3 » . پنجم : كفّارهء خلاف كردن نذر ، و در آن ميانهء مجتهدين خلاف است . اصحّ آن است كه مثل كفّارهء افطار ماه رمضان در ترتيب مخيّر است « 4 » . ششم : كفّارهء خلاف كردنِ سوگند ، و آن آزاد كردن بنده است ، يا طعام دادن ، يا جامه دادن ده مسكين ، و اگر از اين هر سه عاجز آيد ، سه روز روزه داشتن .

--> [ 1 ] - و اين فرمايش بعضى از مجتهدين احوط است . ( صدر ) [ 2 ] و اقوى اين است كه كفّاره مخيّره است ، مثل كفّارهء افطار رمضان و حكم مختصّ است به بريدن در مصيبت . ( دهكردى ، يزدى ) [ 3 ] طعام معيّن است ، تخيير ما بين آن و جامه نيست . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) [ 4 ] پى در پى بودن بنابر احتياط است . ( دهكردى ، يزدى ) . [ 5 ] ترتيب احوط است . ( تويسركانى ) * و اين احوط است . ( صدر ) [ 6 ] گذشت كه اقوى است . ( يزدى ) ( 1 ) ابن حمزه ، وسيله : 353 . ابن إدريس ، سرائر 3 : 78 . سيّدمرتضى ، انتصار : 365 . ( 2 ) علّامه در مختلف 8 : 216 به ابن ابى عقيل نسبت داده است . شيخ طوسى ، خلاف 2 : 186 مسألهء 32 . سلّار ، مراسم : 186 . ( 3 ) نيافتيم . ( 4 ) شيخ طوسى ، نهايه 3 : 69 . يحيى بن‌سعيد حلّى ، جامع‌شرايع : 418 . ابن‌برّاج ، مهذّب 2 : 424 .