الشيخ البهائي العاملي

43

جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )

رواست [ 1 ] . يازدهم‌آنكه : در غسل ترتيبى اوّل سر و گردن را بشويد و بعد از آن جانب راست را و بعد از آن جانب چپ را ، پس اگر شستن يكى از اين دو جانب را برشستن سر مقدّم دارد به اجماع آن غسل باطل است ، امّا اگر جانب چپ را بر جانب راست مقدم دارد در باطل بودن آن غسل خلاف است ، بعضى برآنند كه غسل صحيح است ، امّا اكثر برآنند كه غسل باطل است [ 2 ] . دوازدهم‌آنكه : خود افعال غسل را بجا آورد مگر آنكه عاجز باشد ، چنان كه در وضو مذكور شد . سيزدهم‌آنكه : آب بر هريك از اعضا روان باشد [ 3 ] پس اگر در غسل ترتيبى دست

--> * اوّل شستن آن دو است با هر دو جانب ، يا بعد از فراغ از شستن جانب راست ، آن دو را بشويد و بعد جانب چپ را بشويد . ( خراسانى ) * بلكه تنصيف كند يا با هر يك از طرفين تمام آنها را بشويد . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) * با هر دو جانب شويد خالى از اشكال است . ( صدر ) * احوط شستن تمام ناف و عورتين است با هر يك از طرفين . ( كوهكمره‌اى ) [ 1 ] روا نيست ، بلكه تنصيف بايد كرد و يا اينكه تمام آنها را با جانب راست شويد و همچنين با جانب چپ هم بشويد . ( مازندرانى ) [ 2 ] قول اكثر احوط است . ( تويسركانى ) * البتّه متابعت اكثر را نمايند ، بلى اگر دوباره طرف چپ را بعد از طرف راست بشويد صحيح است . ( دهكردى ، صدر ) * البتّه جانب راست را بر جانب چپ مقدّم بدارد . ( كوهكمره‌اى ) * و اين اقوى است . ( مازندرانى ) * اين قول اقوى است . ( يزدى ) [ 3 ] ولو به اعانت دست . ( خراسانى ) * در وضوء گذشت كه اگر ترى زياد باشد كه به اعانت دست آب از موضعى به موضعى نقل شود صحيح است . ( مازندرانى ) * هرگاه آب از جزئى به جزئى ديگر منتقل شود كه صدق جريان كند كافى است ، چنانچه در وضوء گذشت . ( يزدى )