الشيخ البهائي العاملي
405
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
خلاف است . اقرب آن است كه تعلّق به كشندهگان دارد . و بعضى از مجتهدين برآنند كه اگر امام شرط كرده باشد كه اينها [ 1 ] از كشنده باشد از او است والّا داخل غنيمتاست « 1 » . و غنيمت را بعد از آنكه جمع كرده باشند ، اوّل مىبايد كه امام اجرت جماعتى را كه به جهت مصلحت گرفته باشد بدهد ، و اجرت نگاهدارندهء چهارپايان و علف ايشان را در مدّت احتياج بيرون كند ، آنگاه خمس آن را بيرون كند و به مستحقّ آن رساند ، آنگاه به زنان و اطفال و غلامان و كافران كه به مدد مسلمانان آمده باشند و در جنگگاه حاضر باشند ، آنچه صلاحداند بدهد بهشرط آنكهكمتر ازحصّهء جهادكنندگان باشد . [ 2 ] و بعضى از مجتهدين گفتهاند كه : اگر آقا غلام خود را اذن داده باشد كه به جهاد رود او نيز داخل جهادكنندهگان است و موافق حصّهء ايشان مىبرد . و بعضى از مجتهدين برآنند كه اگر غلام اسب داشتهباشد ، يكسهم جهت اسب به آقاى او دهند و كمتر ازيك سهم بهغلام دهند ، و غلامى كه او را مدبّر كرده باشند ، يعنى آقاى او گفته باشد كه بعد از فوت او آزاد باشد ، اگر پيش از آخر شدن جنگ آقاى او كشته شود و ثلث مال آقا برابر قيمت او باشد از ثلث مال آقا ، آزاد مىشود و او در حصّه نيز از غنيمت مساوى جهادكنندهگان مىبرد . آنگاه امام غنيمت را ميانهء جهادكنندهگان مسلمانان كه در جنگگاه حاضر باشند و اگرچه جنگ نكرده باشند يا پيش از قسمت غنيمت لاحِق شوند قسمت نمايد ، به اين طريق كه : كسى را كه صاحب يك اسب است اگر چه در جنگ به او محتاج نباشد يا جنگ در دريا باشد دو سهم دهد ، و اگر زياده از يك اسب [ 3 ] داشته باشد سه سهم دهد ، و پياده را يك سهم بدهد . و اگر جماعتى يك اسب داشته باشند و در جنگ بهنوبت بر
--> [ 1 ] يعنى تمام آنچه ذكر شد از رخت و سلاح و غيره و اين قول اقوى است و قول مشهور علماء است . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) [ 2 ] و بعضى از مجتهدين گفتهاند : اگر آقا غلام خود را اذن داده باشد كه به جهاد رود او نيز داخلجهاد كنندگان و موافق ايشان مىبرد . ( نخجوانى ) [ 3 ] هر چند ده اسب داشته باشد . ( دهكردى ، يزدى ) ( 1 ) شيخ طوسى ، مبسوط 2 : 66 و 67 . علّامهء حلّى ، تذكره 9 : 223 و منتهى 2 : 945 .