الشيخ البهائي العاملي
406
جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )
او سوارى كنند هريك را سهمى دهد ، آنگاه يك سهم اسب را ميان ايشان قسمت نمايد . و اگر اسب شخصى پيش از آخر شدن جنگ و جمع كردن غنيمت بميرد يا كشته شود حصّه ندارد . و اگر شخصى بعد از جمع كردن غنيمت بميرد سهمش تعلّق به ورثهء او دارد . و سنّت است كه قسمت غنيمت در ديار كفّار واقع شود ، و تأخير قسمت بىعذر مكروه است . و سنّت است كه امام در قسمت ابتدا به جماعتى كند كه نزديك به حضرت رسالت پناه صلى الله عليه و آله و سلم باشند [ 1 ] و اگر در نزديكى مساوى باشند ابتدا به جماعتى كند كه پيش از همه به جنگ رفته باشد ، و اگر در آن مساوى باشند ابتدا بهجماعتى كند كه سنّ ايشان زياده باشد ، و بعد از ايشان انصار را مقدّم بدارد ، و بعد از آن عرب را ، و بعد از آن عجم را . و امام را مىرسد كه جهت خود آنچه خواهد جدا كند چون كنيزكان خوب و متاعهاى نفيس كه تعلّق به پادشاهان داشته باشد . قسم دوم : آنچه قابل نقل و تحويل نباشد ، چون شهرها و دهكدهها و زمينها و خانهها و آنچه بدينها ماند كه به قهر و غلبه گرفته باشند و در وقت جنگ آبادان باشد بعد از اخراج خمس از آنها يا از حاصل آنها ، مابقى تعلّق به مسلمانان دارد و مخصوص به جهادكنندهگان نيست و متولّىِ آن امام يا نايب او است كه حاصل آن را صرف مصالح مسلمانان نمايد ، چون حفظ سرحدها و بستن پلها و معونت جهادكنندگان و ما يحتاج عاملان شهرها و قاضيان ولايتها و مؤذّنان و آنچه بدينها ماند . و فروختن و وقف نمودن و هبه كردن اينها جايز نيست . و آنچه از اينها در وقت جنگ خراب باشد يا بىجنگ بهدست آيد مخصوص به امام است و لشكرى را در آن دخلى نيست ، و آنچه بهدست لشكرى افتد كه بىاذن امام به جنگ رفته باشد آن نيز تعلّق به امام دارد . قسم سوم : اسيرانىاند كه در جنگگاه بهدست افتند و اطفال و زنان ايشان بهمجرّد اسير گشتن ملك آنانى مىشوند كه ايشان را گرفته باشند [ 2 ] و كُشتن ايشان جايز نيست . امّا مردان بالغ ايشان اگر در وقت جنگ بهدست افتند ، امام مخيّر است ميانهء كشتن ايشان
--> [ 1 ] - در نسب . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى ) [ 2 ] مثل ساير منقولات مشترك است ما بين همهء مقاتلين . ( يزدى )