بماند زكات واجب است و اگر كمتر بماند ساقط است . و انگورى كه عادت نيست كه آن را مويز كنند و رطبى كه عادت نيست كه آن را خرما كنند تخمين بايد كرد كه اگر مويز و خرما شود به نصاب مىرسد يا نه اگر به نصاب رسد زكات واجب است و الّا ساقط است . و تا وقت دادن زكات هرچه صاحب مال از اين اجناس تصرّف نمايد از انگور و رطب و غيره واجب است [ 1 ] كه مقدار زكات آن را معلوم خود سازد تا در وقت دادن زكات عوض آن به مستحقّ رساند . و هر گاه زكات اين اجناس را يك نوبت داده باشد ديگر دادن زكات آنها واجب نيست اگرچه چند سال برآن بگذرد . فصل چهارم دربيان زكات شتر و گاو و گوسفند زكات اينها واجب است به چهار شرط : اوّل آنكه : مدّت يازده ماه در ملك اين‌كس باشند . دوم آنكه : در مدّت مذكور قوت آنها از چريدن باشد نه از مال مالك [ 2 ] . سوم آنكه : در مدّت مذكور شتر و گاو را كار نفرمايند [ 3 ] مثل بار كردن و زمين شيار كردن . چهارم آنكه : به نصاب رسد ، پس در كمتر از پنج شتر زكات نيست ، و تا به بيست و شش شتر نرسد زكات هرپنج شتر يك رأس گوسفند است ، و چون به بيست و شش رسد زكات آن يك نفر شتر ماده است كه يك سال تمام كرده باشد و داخل سال دوم

--> [ 1 ] - على الاحوط . ( تويسركانى ) [ 2 ] حتّى يك روز و دو روز هم علف از مال صاحب نخورد . ( مازندرانى ) [ 3 ] قادح بودن‌كار فرمودن به آنها يك روز يا دوروز متفرّق درسال محل‌ّاشكال‌است . ( خراسانى ) * چون در گوسفند كار فرمودن آن متعارف نيست . ( صدر ) * نه مالك نه غير مالك . ( مازندرانى )