فصل نماز در اوّل وقت گزاردن ثواب عظيم دارد ، به‌تخصيص نماز صبح و مغرب . و تأخير نماز اوّل وقت به‌غايت مكروه است ، مگر در چند جا كه تأخير نماز از اوّل وقت سنّت است ، و از آن جمله دوازده جا كه مشهورتر است مذكور مىسازيم : اوّل : تأخير نماز خفتن [ 1 ] تا وقتى كه سرخى مغرب بر طرف شود ، و بعضى از مجتهدين اين تأخير را واجب مىدانند « 1 » . دوم : تأخير نماز ظهر در بلادى كه هوا به‌غايت گرم مىشود تا وقتى كه گرمى هوا كمتر شود . سوم : تأخير نماز عصر [ 2 ] تا وقتى كه سايه كه بعد از زوال حادث شده مساوى [ 3 ] شاخص شود . چهارم : تأخير زنى كه استحاضهء كثيره دارد هريك از نماز ظهر و عصر را به آخر وقت [ 4 ] تا چهار نماز را به يك غسل [ 5 ] دريابد . پنجم : تأخير نماز صبح و ظهر و عصر جهت گزاردن نافلهء آن . ششم : تأخير پيشنماز ، نماز را تا وقتىكه مأمومين جمع شوند . هفتم : تأخير مأمومين نماز را تا وقتى كه پيشنماز حاضر شود .

--> [ 1 ] - اين حكم در اين أزمنه محلّ تأمّل است . ( كوهكمره‌اى ) * محتاج به تأمّل است . ( مازندرانى ) [ 2 ] اين حكم در اين أزمنه محلّ تأمّل و اشكال ا ست . ( كوهكمره‌اى ) [ 3 ] بلكه تا وقتى كه سايه چهار قدم كه چهار سبع شاخص است شود . ( خراسانى ) * اگرچه بعيد نيست كه پيش از آن نيز از وقت فضيلت باشد . ( يزدى ) [ 4 ] يعنى وقت فضيلت ظهر و مغرب يا نماز ظهر و عصر را ، و همچنين نماز مغرب و عشاء را در يك غسل و در وقت فضيلتشان دريابد . ( خراسانى ) [ 5 ] ظاهراً چنين باشد يا دو نماز را در يك غسل . ( مازندرانى ) ( 1 ) شيخ طوسى ، نهايه 1 : 279 ومبسوط 1 : 75 . شيخ صدوق ، هدايه : 130 . شيخ‌مفيد ، مقنعه : 93 .