السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )

618

فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )

الفصل الثامن‌في الكم « 1 » وهو من المقولات العرضيّة تعريف اعراض ، تعريف ماهوى نيست متن قد تقدم أَنَّ العَرَضَ ماهيّةٌ . . . لا حدّاً حقيقيّاً ذا جنسِ وفصلٍ . ترجمه پيشتر بيان شد « 2 » كه عرض ، ماهيتى است كه وقتى در خارج يافت مىشود در موضوعى موجود مىشود كه از آن بىنياز هست . و نيز بيان شد كه مفهوم عرضيت براى مقولات نه‌گانه‌اى كه اجناس عاليه هستند و فوق آنها جنسى نيست ، مانند عرض عام مىماند . از اين جهت تعريفى كه براى هر يك از آن مقولات آورده شده‌اند ، تعريف به خاصهء آنها بوده‌است ، نه تعريف حقيقىِ داراى جنس و فصل . شرح در فصل دوم از مرحلهء ششم تعريف عَرض گذشت ، در آن جا گفته شد كه مفهوم عرضيت مفهومى است كه از وجود اعراض نه‌گانه انتزاع مىگردد ؛ نه ماهيت آنها .

--> ( 1 ) . محقق شريف در وجه تقديم آن بر ساير مقولات مىگويد « لكونه اعم وجوداً من الكيف » فان احد قسميه اعنى العدد يعم المقارنات والمجردات . شرح مواقف ، ص 203 ( 2 ) . ر . ك : فصل دوم از همين مرحله