جنس نيست ، همان‌گونه كه ماده ، قابل حمل اولى بر صورت نيست . بله ، ماده و صورت در خارج وجوداً به وجود واحد ، موجود مىشوند كه آن‌را تركيب اتحادى مىنامند و بدين ملاك به حمل شايع بر يك‌ديگر حمل مىشوند . ملاك حمل شايع تغاير مفهومى و اتحاد وجودى است . البته د راين‌كه ماده و صورت در خارج وجوداً با هم متحدند يا متحد نيستند و دو وجود جداگانه دارند و به يك‌ديگر ضميمه مىشوند ، دو قول وجود دارد . اگر كسى قائل به وجود انضمامى اين دو در خارج باشد اين دو حتى به نحو حمل شايع بر يك‌ديگر حمل نمىشوند ؛ زيرا هر وجودى اختصاص به خودش دارد و بر وجود ديگر منطبق نمىشود . ولى اگر اين دو در خارج ، موجود به وجود واحد بودند اين دو مفهوم متغاير در حمل شايع به وجود يگانه موجود خواهند گشت . « 1 » و بر يك‌ديگر قابل حمل خواهند بود . حال اگر كسى مدعى شد كه ماده و صورت به حمل اولى بر هم حمل مىشوند ناگزير بايد صورت را مانند نوع ، فرض كند تا مانند موارد ديگر كه حمل بين نوع و جنس ، حمل اولى است در اين‌جا هم حمل اولى باشد . و اگر صورت را نوع ، فرض كرد خلاف فرض پيش خواهد آمد ؛ زيرا نسبت بين فصل كه همان صورت لا به شرط است و جنس كه همان مادهء لابشرط است عَرَض خاص و عَرَض عام است ، نه عينيت و اتحاد مفهومى .

--> ( 1 ) . حكماى قبل از صدرا قائل به تركيب انضمامى بودند . اما از زمان صدرالدّين شيرازى به بعد ، تركيب اتحادىشهرت يافته است . حكيم سبزوارى در ص 105 ، « فى أن التّركيب بين المادة والصّورة اتحادى » ، بخش حكمت منظومه مىگويد : انّ بقولِ السيّد السناد * تركيبُ عينيّةٍ اتحادى و بعد از چند سطر مىگويد : لكن قول الحكماء العظام * من قبله التّركيب الانضمامى