الفصل الخامس‌فى الجنس والفصل والنّوع و بعض ما يلحق بذلك تعريف نوع و جنس و فصل « 1 » متن الماهيّة التامّة الّتى لها آثار خاصّة . . . كلّ ذلك مبيّن فى مِحلّه . ترجمه ماهيت تامه‌اى كه براى آن آثار حقيقى مخصوصى است ، از اين حيث كه چنين آثارى را دارد ، نوع ناميده مىشود ؛ مانند انسان و فرس و غنم . در منطق بيان شده كه برخى از معانىِ ذاتىِ انواع - كه در تعريف انواع مىآيد - بيش از يك نوع در آن شريك است ، مانند حيوان كه در انسان و فرس و غير اين دو هست . چنان‌كه برخى ديگر ، اختصاص به نوع واحد دارد ، مانند ناطق براى انسان . جزء مشترك ، جنس و جزء مختص فصل ناميده مىشود . جنس و فصل ، به قريب و بعيد ، تقسيم مىشود ، همان‌طور كه جنس و نوع به عالى و متوسط و سافل تقسيم مىگردد . هر يك از اينها در جاى خود بيان شده است . « 2 »

--> ( 1 ) . ر . ك : كتب منطق ، كليات خمس ( 2 ) . ر . ك : شرح منظومه ، بخش منطق ص 26 و شرح اشارات ج 1 ، ص 82 و شرح شمسيّه ، ص 36 - 61