اقسام عَرَضى متن والعَرَضىّ قسمان : فانّه إن توقّف انتزاعه . . . أنّ العرض من مراتب وجود الجوهر . ترجمه و عَرَضى دو قسم است : ( اول ) اگر انتزاع او و حملش متوقف بر ضميمه باشد ، مانند انتزاع حار و حملش بر جسم كه متوقف بر انضمام حرارت به جسم است ، محمول بالضميمه ناميده مىشود . ( قسم دوم ) : اما اگر انتزاع مفهوم آن متوقف بر انضمام چيزى به موضوع نباشد خارج محمول ناميده مىشود . مانند عالى و سافل . « 1 » اين ( تعريف ) مشهور است . پيش از اين گذشت كه عَرَض ، از مراتب وجودِ جوهر است . شرح عَرَض ، به محمول بالضميمه و خارج محمول تقسيم مىشود . محمول بالضميمه آن است كه در انتزاعش از جسم نيازمند به ضميمه كردن چيزى به جسم باشيم . مثلًا وقتى حارّ را از يك فلز گداخته انتزاع و بر آن حمل مىكنيم ، به عنوان جسم تنها نمىتوان اين عنوان را از آن انتزاع كرد ؛ مگر آن حرارت را ضميمه نماييم ، آن‌گاه بگوييم : آن حار است . اما در خارج محمول ( كه در بعضى استعمالات به محمول بالضميمه نام‌گذارى مىشود ) انتزاع عرض از موضوع خود ، متوقف بر ضميمه كردن چيزى به آن نيست . مانند انتزاع مفهوم عالى از سقف ، زيرا انتزاع مفهوم عالى ، نيازمند اضافه نمودن چيزى به سقف نيست . و نيز مانند انتزاع سافل از ارضْ ، يا انتزاع تشخص از وجود . يا انتزاع امكان از ممكنات .

--> ( 1 ) . فصل سوم ، از مرحلهء دوم