السيد الطباطبائي ( مترجم وشارح : محسن دهقانى )

146

فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى )

الفصل الرّابع‌فى شطرٍ من أَحكام العدم تمايز به سه چيز حاصل مىشود متن قد تَقَدَّم أنّ العدَم لا شيئيّة . . . إلى ما بين الوجودين من التّوقّف . ترجمه از پيش گذشت كه عدم ، واقعيتى ندارد . « 1 » پس محض نيستى و بطلان است . آنچه بر اين مطلب تفريع مىشود اين است كه درعدم ، تمايزى نيست ؛ زيرا تمايز بين دو چيز يا به تمام ذات است ، مانند دو نوعى كه تحت دو مقوله در مىآيند ( مانند انسان كه تحت مقولهء جوهر است و خط كه تحت مقولهء كم است ) يا به بعض ذات است ، مانند دو نوعى كه تحت يك مقوله باشند ( مانند انسان و بقر كه تحت مقولهء جوهرند ) يا به اعراضى است كه بر ذات عارض مىشوند ، مانند دو فرد از يك نوع ( زيد و عمر از نوع انسان ) و براى عدم ، ذاتى وجود ندارد . آرى ، گاهى عدم به وجودى اضافه مىشود . بدين سبب بهره‌اى از وجود مىگيرد و به دنبال آن

--> ( 1 ) . در فرع هشتم از فروعى كه در فصل دوم از همين مرحله گذشت