1 - در عليت ، نسبت بين حد وسط و ثبوت اكبر براى اصغر - وجود رابط اكبر - در نظر گرفته مىشود ، نه نسبت بين حد وسط و خود اكبر - وجود نفسى اكبر . بنابراين ، اگر حد وسط در خارج معلول خود اكبر باشد و در عين‌حال علت ثبوت اكبر براى اصغر باشد ، باز برهان لمّ است نه انّ ؛ مانند « عالم ممكن است و هر ممكن ذو علت است ، پس عالم ذو علت است » . هرچند در اين برهان « علت » ، كه اكبر است ، نسبت به « ممكن » ، كه حد وسط است ، عليت دارد ، به لحاظ اينكه « ممكن » علت وجود رابط « علت » ، يعنى علت « ثبوت العلة للعالم » ، است برهان لمّى است . 2 - در سنجش حد وسط و حد اكبر و حد اصغر ، بايد تمام حد وسط و تمام حد اكبر و تمام حد اصغر را در نظر گرفت نه جزئى از آن را . بنابراين ، در قياس فوق ، حد اكبر « علت » نيست ، بلكه « ذو علت » است و در نتيجه حد وسط معلول اكبر نيست . پس اينكه گفتيم كه حد اكبر « علت » است و طبعا قبول كرديم كه حد وسط ، يعنى « ممكن » ، معلول اكبر است نيز مسامحه بوده است . 3 - مقصود از اين عليت تنها عليت خارجى نيست ، بلكه اعم است از عليت خارجى و عقلى . مقصود از عليت عقلى عليتى است كه عقل بين مراتب انتزاعى يك شىء واحد اعتبار مىكند . مثلا در قياس فوق عليت « امكان » نسبت به « ذو علت بودن » و به تعبير روشنتر عليّت « امكان » نسبت « احتياج به علت » عليت عقلى است . عقل ماهيت خاصى را در نظر مىگيرد و حكم مىكند به اينكه الماهية تقرّرت فامكنت فاحتاجت فاوجبت فوجبت فاوجدت فوجدت . در اينجا ، عقل ابتدا براى يك شىء در ظرف خود مراتبى اعتبار مىكند : مرتبهء تقرّر ماهوى ، مرتبهء امكان ، مرتبهء احتياج تا آخر ؛ سپس در ميان اين مراتب عليت اعتبار « 1 » مىكند و از جمله مرتبهء « امكان » را علت مرتبهء « احتياج به علت » مىشمارد . بنابراين ، نبايد تصور كرد كه عليت منحصر است در عليت خارجى ، بلكه عليت عقلى بين حد اوسط و ثبوت اكبر براى اصغر نيز براى برهان لمّى كافى است . با اين توضيحات ، مىتوان دريافت كه مطالب اين فرع متقن نيست ، زيرا در آن برهان لمّى را برهانى دانسته‌اند كه اولا ، حد وسط در خارج علت خود اكبر است نه ثبوت اكبر براى اصغر و ثانيا ، عليت را منحصر دانسته‌اند در عليت خارجى بين دو شىء و طبعا نتيجه گرفته‌اند كه

--> ( 1 ) . مقصود از اين اعتبارها اعتبار صرف بدون منشأ انتزاع نيست ، منشأ انتزاع آن نحوهء وجود شىء در خارج است .