تكه كاغذى است كه از چهار طرف محدود مىباشد و در خارج جز يك تكه كاغذ چيز ديگرى وجود ندارد ، ولى چون اين تكه كاغذ در قالب مربع براى ذهن جلوه مىكند ، عقل علاوه بر آن‌كه مىگويد كاغذ در خارج موجود است ، حكم مىكند كه مربع نيز در خارج تحقق دارد . نسبت ماهيت به وجود چيزى شبيه نسبت مربع به آن تكه كاغذ است . 3 . ثبوت مفاهيم اعتبارى عقلى : سومين مرتبه از ثبوت ، ثبوتى است كه به مفاهيم اعتبارى - مانند عليّت ، امكان ، وجوب ، وحدت ، كثرت ، قوه و فعل - نسبت مىدهيم . مفاهيم اعتبارى عقلى در برابر مفاهيم ماهوى قرار دارند . اين دسته از مفاهيم بر خلاف مفاهيم ماهوى به طور خودكار از خارج گرفته نمىشوند بلكه عقل با نوعى فعاليت و مقايسه براى حكايت از روابط ميان واقعيات خارجى و نحوهء وجودشان ، اين مفاهيم را مىسازد . مفاهيم اعتبارى نيز داراى نوعى از ثبوت و تحقق مىباشند ، اما ثبوت آنها به وسيلهء ثبوت مصاديق و منشأ انتزاع آنها است . در مثال بالا آنچه واقعا در خارج تحقق دارد فقط وجود آتش و وجود حرارت است كه منشأ انتزاع مفهوم علت و معلول مىباشند . و غير از آن دو ، چيز سومى به نام علت و شىء چهارمى به نام معلول ثبوتى مستقل و جداگانه براى خود ندارند . ولى عقل براى حكايت از خارج و بيان نحوهء ارتباط واقعيات خارجى ، نوعى ثبوت و تحقق را براى مفهوم علت و معلول اعتبار مىكند ، همان‌گونه كه براى ماهيت اعتبار مىكرد با اين تفاوت كه ماهيات بيانگر ذات و ذاتيات مصاديق خود هستند و در حدّ ذات آنها اخذ شده‌اند ولى مفاهيم اعتبارى عقلى حاكى از نحوهء وجود مصاديق خود و بيانگر ارتباطات وجودى آنها با يكديگر مىباشند . در همان مثال بالا ، مفهوم آتش و مفهوم علت هردو بر يك شىء اطلاق مىشوند ، اما مفهوم آتش كه يك مفهوم ماهوى است ذات آن شىء را منعكس مىسازد و حقيقت آن را براى ما تبيين مىكند ، ولى مفهوم علت تنها رابطهء خاص آن شىء خارجى با يك پديدهء ديگر يعنى حرارت را حكايت مىكند . مسافت حركت مسافت حركت ، يا ما فيه الحركة ، همان بستر و مجراى حركت است ؛ همان كانالى است كه متحرك با حركت خود در آن گذر مىكند ، و آن را مىپيمايد . وقتى گياه رشد مىكند ، متحرك همان جسم گياه است ، و مسافت حركت ، كميت اين جسم است . فرض كنيد در آغاز اين