السيد الطباطبائي ( مترجم : گرامى )
149
آغاز فلسفه ( ترجمه بداية الحكمه ) ( فارسى )
مرحلهء نهم : سبق و لحوق و قدم و حدوث فصل اول : معناى معيّت و سبق و لحوق و اقسام آنها از جمله عوارض و احكام موجود به ماهو موجود ، سبق و لحوق و معيّت مىباشد . توضيح اينكه گاهى دو موجود ، يك نسبت واحد مشتركى به يك مبدأ وجودى دارند ليكن يكى از آن دو ، خصوصيتى با مبدأ مزبور دارند ، كه ديگرى ندارد ؛ مثلًا عدد 2 و 3 را به يك در نظر بگيريد هر دو آنها نسبت مشتركى به يك دارند ، هر دو از يك درست شدهاند . ليكن عدد 2 نزديكتر از 3 ، نسبت به يك ، مىباشد . عدد 2 را سابق و متقدم و عدد 3 را متأخر و لا حق مىگويند . و اگر دو موجود نسبت مشترك و بدون هيچ گونه تفاوت به يك مبدأ داشته باشند حالتشان را نسبت به مبدأ مزبور معيّت مىگويند . سبق و لحوق اقسامى دارد كه با استقراء به دست آمده است ، از جملهء آنها : 1 . سبق و لحوق زمانى : سبقى كه سابق و لاحق آن هيچ گاه با هم جمع نمىشوند . تقدم اجزاى زمان بر يكديگر و تقدم حوادث زمانى بر يكديگر اين طور هستند . 2 . سبق بالطبع : تقدم علت ناقص بر معلول مثل نسبت تقدّمى عدد 2 بر 3 . چون تشكيل عدد 3 ، معلول شمارهء پايينتر خود يعنى عدد 2 مىباشد . البته عدد 2 تمام علت نيست . جزء علت است . ولى به هر حال تا 2 تحقق نيابد 3 محقق نمىشود . 3 . سبق علّى : تقدم علت تام بر معلولش را سبق علّى مىخوانند .