السيد الطباطبائي ( مترجم : گرامى )
111
آغاز فلسفه ( ترجمه بداية الحكمه ) ( فارسى )
تتميم : « كم خواصى » دارد از جمله اينكه در هيچ يك از انواع آن تضاد وجود ندارد ، زيرا انواع كم در موضوع واحدى اشتراك ندارند و هر يك مربوط به موضوعى جداگانهاند . و مىدانيم كه اشتراك در موضوع يكى از شرايط تضاد است . دوم اينكه همانطور كه پيش از اين گفتيم انقسام وهمى را مىپذيرد . سوم اينكه در همه اقسام كم ، واحدى داريم كه آن را مىشمارد تا آخر ، تا اصل كم را به اتمام رسانده پايان دهد مثل واحد در كم منفصل كه هر عددى را فرض كنيد مفهوم واحد آن را شماره تا آخر كرده پايان مىدهد . البته در برخى مراتب عدد شمارهگر ديگرى هم داريم مثل 2 براى چهار و شش و . . . و 3 براى 9 و 18 و 12 و . . . . كم متصل هم كه قابل تقسيم به اجزاى خود مىباشد جزء فرضى آن ( فرض از آن جهت كه تا تجزيه نشود جزء حقيقى نشده و يك واحد متصل مىباشد ) . شمارهگر و پايان دهنده آن خواهد بود . چهارم از خواص كم خاصيت تساوى و غير تساوى است . مفهوم مساوات يعنى يكسانى در مقدار . بنابراين اختصاص به مقداريات ( كميات ) دارد و اگر در غير مورد كم به كار رود بالعرض مىباشد . پنجم از خواص كم ، نهايت و لا متناهى بودن است . مفهوم متناهى و غير متناهى ، به معناى امتداد بى حد و يا محدود مقدار است ، و بنابراين مخصوص كم مىباشد . البته در موارد ديگر هم ( مانند قدرت و كمالات نفسانى ) به كار مىرود ولى همانطور كه در مفهوم مساوات گفتيم به طور بالعرض و غير حقيقت مىباشد . فصل دهم : كيف كيف ، عرضى است كه بذاته قابل تقسيم و انتساب نمىباشد ( به خلاف كم كه بالذات قابل قسمت است و به خلاف مقولات نسبى كه بالذات انتساب دارند ) .