السيد الطباطبائي ( مترجم : شيروانى )
90
ترجمه و شرح بداية الحكمة ( فارسى )
تقدم و تأخر و مانند آن بوده و حقيقت وجود ، از اين جهت ، شبيه نور حسى است . بنابراين نظريه ، واقعيتهاى خارجى همانگونه كه در حقيقت وجود باهم مشتركند - نه تنها در مفهوم وجود آنگونه كه حكيمان مشاء مىگفتند - در همين حقيقت نيز با يكديگر اختلاف دارند . يك مرتبهء وجود ، شديد و مرتبهء ديگر آن ، ضعيف است و همانگونه كه دربارهء نور گفته شد ، خصوصيت هر مرتبه ، يعنى شدّت و ضعف در وجود ضعيف ، جزء مقوّم حقيقت وجود نيست - آنگونه كه در قسم دوم از اقسام امتياز تصوير مىشود - زيرا وجود ، يك حقيقت بسيط است و نمىتوان آن را مركب از دو جزء ( جزء مشترك و جزء مختص ) دانست ؛ همچنين خصوصيت هر مرتبه ، امرى خارج از حقيقت وجود نيست كه بر آن عارض و موجب امتياز مرتبهاى از مرتبهء ديگر شده باشد ، چراكه با توجه به اصالت وجود ، چيزى غير از وجود ، تحقق ندارد تا بتواند بر وجود عارض و موجب كثرت آن شود . بلكه خصوصيت هر مرتبه ، مقوّم همان مرتبه است - نه مقوّم حقيقت وجود و نه يك عرض خارج از حقيقت وجود - اما نه به اين معنا كه آن مرتبه ، مركب از دو جزء باشد ، بلكه به اين معنا كه آن خصوصيت بيرون از آن مرتبه نيست ، به نحوى كه اگر آن خصوصيت نباشد ، آن مرتبه از بين خواهد رفت . توضيح بيشتر دربارهء اختلاف تشكيكى براى آنكه مسئلهء امتياز تشكيكى روشنتر شده و معلوم گردد چگونه ما به الامتياز مىتواند همان ما به الاشتراك باشد و نيز چگونه خصوصيت هر مرتبهاى مىتواند مقوّم همان مرتبه باشد ، نه مقوّم اصل حقيقت و نه بيرون از آن ، اعداد و امتياز ميان آنها را مورد توجه قرار مىدهيم . مراتب اعداد ، كه كثرت غير متناهى را تشكيل مىدهند ، ما به الامتيازشان از سنخ ما به الاشتراك است . زيرا اعداد از دو تا بىنهايت ، ما به الاشتراكشان همان عدديت است و عدد يعنى مجموعهاى از واحدها . پس هر عددى با عدد ديگر در اين جهت