قسمت كمى از اين احاديث هم مشتمل بر حكمتهاى پرمغز و موعظه‌هاى دلنشين و اصول و مبادى دين است . امّا احاديثى كه به معارف حقّه و فلسفهء الهى اشاره مىكند و به رموز و دقايق علوم عاليه - كه دلها را شيفته و قلبها را با بارگاه عظمت و جلال و ابّهت آفريدگار هستى مرتبط مىسازد - اين رشته از مطالب بسيار اندك است و شايد احاديث وارده در اين باب با پيچيدگى و غرابتى كه دارد ، از چند حديث تجاوز نكند بلكه به چند عدد هم نرسد . اصولا آنچه در مورد معارف الهى از اصحاب پيامبر براى ما باقى مانده ، چيزى نيست جز يك سلسله اخبار در زمينهء تجسيم و تشبيه و يا احيانا تنزيه بارىتعالى . پاره‌اى نيز شامل معلومات بسيار سطحى و ساده و عوامانه است در حالىكه تعداد و شمارهء صحابه‌اى كه ترجمه و شرح حال آنان در كتب تراجم و رجال آمده ، بالغ بر دوازده هزار نفر مىباشند و مسلمانان هم در نقل حديث و ضبط اخبار از ايشان كوتاهى و قصور نكرده‌اند . مگر سخنان امام علىّ بن ابى طالب عليه السّلام كه از معارف الهى مىجوشد و بر حيرت و شگفتى عاشقان فلسفهء الهى مىافزايد و افكار والاى جويندگان حقيقت را در اقيانوس بىكران الوهيّت به منتهاى اوج و ترقّى مىرساند ، تا آن‌جا كه همگى خسته و كوفته از پيشرفت بيشتر ، بازمىمانند ؛ امّا امام علىّ بن ابى طالب عليه السّلام مثل بارز و اعلاى الهى است كه به تنهايى پيش مىرود و كسى به گرد او هم نمىرسد .