فلسفهء الهى اسلام يا كمال فلسفه به قرارى كه در صفحات گذشته به‌طور اجمال گفته آمد ، فلسفهء الهى ، علىالدوام گسترش و دامنه پيدا مىكرد و موضوعاتى را كه در فلسفهء عمومى به حالت پراكنده و جدا مورد بحث بود ، به همديگر پيوند مىداد ( منظور از گسترش فلسفهء الهى جز اين نيست كه موضوعات گوناگون را جملگى به عالم ماوراى مادّه و طبيعت مربوط مىساخت ) ، تا اين‌كه اسلام ظهور كرد و بر سرير تعليم و آموزش قرار گرفت ، در نتيجه فلسفهء الهى را به اوج كمال ممكن رسانيد و آن‌را در سطحى بسيار عالى قرار داد . شايد برخى از كسانى كه اين سخن ما را مىشنوند و اين مطلب را مىخوانند ، آن‌را يك نوع مبالغه و اغراق در حق اين دين پايدار بينگارند و چنان تصوّر كنند كه ما در حقّ آن بالاتر از آنچه هست ، سخن گفته‌ايم و موضوع بىحقيقت و غيرواقعى را كه جز در بازار شعر و تخيّل ارزش ندارد ، آراسته و در معرض افكار گذاشته‌ايم ، نه