برهان محصول قوانين شناخته شده ذهن است ولذا ساده‌ترين راه تفاهم انسان‌هاست بر خلاف شهود قابل تفهيم وبيان نيست . 2 . برهان صراط مستقيم حقيقت : سير برهانى ، به دليل وضوح اصول وقوانين آن وبرخوردارى از انتظام خاص ، اذهان را ، از پراكندگى وانحراف ناشى از دخالت عوامل خارجى ، از قبيل احساسات وتعصبات وسليقه‌ها ، باز مىدارد . ابن رشد بر غزالى خرده مىگيرد كه درارائه معارف راه برهان رارهاكرده ، و با بهره‌گيرى از شيوه‌هاى غير برهانى ، اسباب گمراهى مردم وتحقير وتوهين به فلسفه را ، فراهم آورده است . البته مبناى ابن رشد دراين انتقاد ، آن است كه برهان در حد دست‌يابى نااهلان نبوده ، تنها اهل فن از آن بهره مىگيرند ، لذا كمتر باعث گمراهى مىگردد . اما روش‌هاى غير برهانى از قبيل جدل وخطابه وشعر برمبانى سهل الوصولى استوارند كه اهل ونااهل امكان دسترسى دارند وطبعاً باعث گمراهى نااهلان مىشوند . اين مبناى انتقادابن رشد است . امابه نظر مىرسد كه عامل اساسىتر در اين موضوع آن است كه اصولًا روش برهانى ، از چنان وضوح وانتظام در اصول وقوانين خود برخوردار است كه اغراض وامراض شخصى امكان دخالت نمىيابند ولذا راه ، بابيراهه اشتباه نمىشود . شايد يكى از علل اساسى تشتت وركود در آراء فلسفى متفكران ، انحراف از مبانى برهانى باشد كه طبعاً راه را براعمال سليقه باز مىكند . مثلًا دكارت در بحث از روش تفكر ، ما رابه شك راهنمايى مىكند و اين كارى است كاملًا جدّى وطبيعى ، او دراين مرحله درست ودقيق پيش مىرود چنان‌كه غزالى نيز ، در اين مرحله پيش مىرود . اما در مرحله عبور از شك ، كه دست‌يابى به يك تكيه گاه يقينى ضرورى واجتناب‌ناپذير است ، دكارت وغزالى هر دو از برهان فاصله