السيد الطباطبائي

110

مجموعه رسائل ( فارسى )

وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ . . . » . « 1 » سپس خداوند سبحان به توضيح بيشتر پيرامون تمثيلى كه در قرآن ذكر فرموده است مىپردازد و مىفرمايد : « فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ * رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِيتاءِ الزَّكاةِ » . « 2 » بدين ترتيب خداوند سبحان عارفان را چنين معرفى فرموده است كه : هيچ گاه از ذكر و ياد خدا و كردار نيك ، غفلت نمىورزند ؛ پس ايشان كسانى هستند كه هيچ حجابى آنان را از ذكر خدا باز نمىدارد ؛ و به غير خدا هيچ التفات و توجهى ندارند ؛ پس اينان به حقيقت « مخلصين » هستند كه يك‌سره پاك و خدايى گشته‌اند . و همانا در فصل سابق به هنگام بحث از آياتى كه در باب حالات مخلصين وارد شده است ، پاره‌اى از حالات مخلصين گذشت . و خداوند در حق ايشان مىفرمايد : « سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ * إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ » . « 3 » و مىفرمايد : « كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُخْلَصِينَ » . « 4 » « فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ » . « 5 »

--> ( 1 ) . درخشان و روشن از درخت مبارك زيتون كه با آن‌كه شرقى و غربى نيست شرق و غرب جهان بدان فروزان است و بى آن‌كه آتشى زيت آن را برافروزد خودبه خود جهانى را روشنى بخشد ( 2 ) . در خانه هايى ( مانند معابد و مساجد و منازل انبياء و اولياء ) خدا رخصت داده كه آن‌جا رفعت يابد و در آن ذكر نام خدا شود وصبح و شام تسبيح و تنزيه ذات پاك او كنند . پاك مردانى كه هيچ كسب و تجارت ، آنان را از ياد خدا غافل نگرداند و نماز به پا داشته و زكات فقيران دهند ( 3 ) . خدا ذات پاكش از اين اوصاف كه ( از جهل ) به او نسبت مىدهند منزه است ، جز بندگان پاك با اخلاص ( 4 ) . ولى ما ميل او را از قصد به دو عمل زشت بگردانيديم كه همانا او از بندگان معصوم و پاكيزه ماست ( 5 ) . پس به عزتت سوگند ، تمامى آنان را گمراه خواهم ساخت به جز بندگان پاك و خالص تو را