السيد الطباطبائي

21

رسائل توحيدى ( فارسى )

وجود و نه درعقل و نه در وهم ، تقسيم شدنى نيست ؛ [ اين سخن نيز حق است و ] پروردگار ما - عزّوجلّ - اين چنين است . شيخ صدوق رحمه الله در كتاب توحيد « 1 » با سند متّصل از هارون‌بن عبدالملك نقل مىكند كه درباره توحيد از امام صادق عليه السلام سؤال كردند ، و آن حضرت در جواب فرمود : هُوَ عَزَّوَجَلَّ مُثْبَتٌ موجُودٌ ، لا مُبْطَلٌ وَلا مَعْدُودٌ ؛ او ثابت و موجود است نه باطل و معدود . و در خطبه‌اى در نهج‌البلاغه آمده است : وَاحِدٌ لا بِعَدَدٍ ؛ « 2 » او يكى است اما نه به شماره . و در خطبهء ديگرى دارد : واحِدٌ لا مِنْ عَدَدٍ ؛ « 3 » او يكى است اما نه از باب عدد . ونيز در خطبه ديگرى فرمود : وَمَنْ حَدَّهُ فَقَدْ عَدَّه ؛ « 4 » كسى كه او را محدود كند ، او را به شماره آورده است . و خلاصه آن‌كه اين مضمون در روايات و خطبه‌هاى فراوانى آمده ؛ و اين به روشنى بيانگر آن است كه وجود خداوند متعال ، صرف وخالص است و هر وجودى ، تحت پوشش او مىباشد ، زيرا اگر در كنار وجود او ، چيز ديگرى باشد كه حقيقتاً معناى موجود ، برآن صدق كند ، بالبداهه شمارش بر آنها عارض مىگردد ، و گفته مىشود :

--> ( 1 ) . توحيد ، باب 11 ، ص 140 ، ح 4 ( 2 ) . نهج البلاغه ( صبحى صالح ) ، خطبه 185 ، ص 269 ( 3 ) . توحيد ، باب 1 ، ص 70 ، ح 26 ( 4 ) . نهج البلاغه ( صبحى صالح ) ، خطبه 152 ، ص 212