گزار ضد عقلى ندارد ، بهتر از تعبّد در قبال بينش هائى است كه اصول شان غلط است تا چه رسد به فروع شان . مجلسى در مقام جمع حديث ، يك محدّث است و در مقام تحقيق و انديشه از معدود افراد ژرف انديش و عقلى انديش تاريخ است و آن چه بر مجلسى نمى چسبد اخبارى گرى به معنى پذيرش متعبدانه در خدا شناسى و هستى شناسى و در انديشه هاى فلسفى است . درست است مجلسى اين ويژگى را دارد كه به هر سخن كه منتسب به اهل بيت ( ع ) است اهميت مىدهد و مانند ارسطوئيان و صدرويان آن ها را تباه نمى كند . مجلسى سخنان فراوانى را كه منتسب به اهل بيت ( ع ) است با استدلال عقلانى توجيه ، تاويل و يا رد مىكند . اما كدام ارسطوئى و صدروى است كه حتى يك مورد از سخنان ارسطو يا ملاصدرا را رد كرده باشد ؟ اكنون چه كسى اخبارى است ؟ اگر اينان اخبارى به معنى تام و واقعى كلمه ، نبودند چرا در اصلى ترين اصول ، سخنان نادرست آنان را پذيرفته اند ؟ به نظر صدرويان هر كس و از آن جمله مرحوم مجلسى وقتى اخبارى نمى شود كه اصول مسلّم قرآن و اهل بيت ( ع ) را تباه كند و در مقابل ارسطو و ملاصدرا متعبد باشد « 1 » . و اما مخالفت با اكثر اصول اسلام : همانطور كه ديديم مجلسى در بخش اصطلاح ششم كه به نظر فلاسف ارسطوئى پرداخته ، مى گويد : « و هي أيضا على ما أثبتوها مستلزمة لإنكار كثير من الأصول المقررة الإسلامية » . اينك برخى اصول مسلّم اسلامى كه ارسطوئيان آن ها را انكار كرده اند : 1 - آنان به صدور معتقد هستند و صدور چيزى از چيزى ( به هر معنى و با هر تاويل ) لازم گرفته كه « مصدر » مركّب باشد . زيرا صدور ( باز به هر معنى و با هر تاويل ) غير از تجزى مصدر ، معنائى ندارد و تجزيه دليل تركيب است ، و شيئ غير مركّب تجزيه نمى شود .

--> ( 1 ) - در آينده ، در اين كه اخبارى يعنى چه ، كف و سقف اين اصطلاح چيست ، بحث مشروحى خواهد آمد .