السيد الطباطبائي

531

نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )

اين جهان ) را به طور كامل استيناف كرده باشد . پس تاخير چيزى از روزى ، شما را وادار نكند كه آن را از راه معصيت خدا بجوئيد . زيرا خداوند روزى را ميان خلق خود به صورت حلال ، تقسيم كرده است و آن را به صورت حرام تقسيم نكرده است . پس هر كس از خدا بترسد و صبر كند ، روزى او از راه خواهد رسيد . و هر كس حجاب ستر خداى عزّ و جلّ را پاره كند و روزى را از راه غير حلال به دست آورد ، خداوند همان را از روزى حلال او كم كرده و بر آن مؤاخذه خواهد كرد . ترجمه سخن علامه مجلسى ( ره ) : توضيح : مرحوم مجلسى پس از توضيح يك نكته لغوى مى گويد : سپس : آن چه از اين حديث و حديث هاى ديگر ، ظاهر مىشود اين است كه : خداوند متعال در صحف آسمانى ، براى هر بشر روزى حلالى به قدرى كه براى او كافى باشد ، مقدّر كرده است ، به طورى كه اگر مرتكب حرام نشود و آن را از راه حلال بجويد ، خداوند آن را براى او سبب سازى كرده و ميسّر مىكند . و اگر مرتكب حرام شود ، پس به قدر همان حرام ، از آن چه براى او مقدّر كرده ، كسر مىكند . توضيح : نتيج فرمايش مجلسى ( ره ) اين است : آن چه حلال است ، رزق الله است . و آن چه حرام باشد رزق الله نيست . سپس با نقل كلام شيخ بهائى و شيخ طوسى بحث مشروحى باز مىكند كه : اشعريه معتقد هستند : روزى خواه حلال باشد و خواه حرام ، رازق آن خدا است . و معتزله روزى حرام را رزق الله نمى دانند . آن گاه مى گويد : اگر مراد اين باشد كه : خداوند بندگان را به آن معنى كه در باب قضا و قدر گذشت ، بر معاصى قادر كرده است ، اشكال ندارد كه روزى حرام را نيز رزق الله بناميم .