السيد الطباطبائي
464
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )
بررسى : اين بنده حقير و شاگرد كوچك علماء عرض مى كنم : هر سه بزرگوار به يك نكته بل به يك اصل بزرگ در « هستى شناسى » توجه نكرده اند ، در مباحث پيش ، به اين اصل اشاره شده اينك اشاره اى ديگر : خلق و امر : خداوند متعال دو نوع كار دارد « 1 » : خلق و امر - كار خلقى و كار امرى : « لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ « 2 » » : 1 - خلق : خلق يعنى آفريدن و پديد آوردن چيزى از چيز ديگر . 2 - امر : امر يعنى آفريدن چيزى نه از چيز ديگر بل ايجاد ، ابداء ، ابداع ، انشاء و احداث آن چيز است بدواً و ابداعاً بدون اين كه از چيزى خلق شده باشد . كار خلقى « از » را لازم دارد ، اما كار امرى « از » ندارد . خداوند آن پديده اولى كائنات را نه از چيزى كه قبلًا وجود داشته باشد ، آفريده و نه آن را از وجود مقدس خودش صادر كرده ، بل آن را ايجاد كرده و با امر « كن فيكون » احداث كرده است . و « صادر اول » كه اصطلاح و اعتقاد ارسطوئيان است ، يك خيال نادرست محض ، است كه مركب بودن و متجزّى شدن ذات مقدس خدا را لازم گرفته است . و همين عقيد ارسطوئيان كه خشت اول بينش شان است ، ضد عقل بل ناقض عقل و تعقل است گرچه مدعى عقل گرائى هستند . امام ( ع ) مى فرمايد : قرآن مُحدَث است اما مخلوق نيست ؛ يعنى قرآن يك پديد امرى است نه خلقى . خداوند قرآن را از چيز ديگر خلق نكرده بل آن را ايجاد و احداث كرده است .
--> ( 1 ) - براى شرح بيش تر اين موضوع ، رجوع كنيد : كتاب « دو دست خدا » در سايت بينش نو . ( 2 ) - آيه 54 سوره اعراف . و خيلى از آيه هائى كه در آن ها كلم امر ، و عبارت « كُنْ فَيَكُونُ » * آمده است .