اگر براى او « آن سوئى » تعيين شود ، « اين سو » نيز تعيين مىشود ( پس هر دو دربار او باطل است ) . اگر در صدد شناختن يك « تمام » براى او باشيد ، لازمه اش اثبات نقصان بر اوست « 1 » . چگونه كسى كه از حدوث مصون نيست ( چيزى كه حدوث بر او ممتنع نيست ) مستحق ازلى بودن ، مى باشد . و چگونه كسى كه خودش انشاء شده است ( انشاء شدنش ممتنع نيست ) مىتواند اشياء را انشاء كند . زيرا در آن صورت نشان مصنوع بودن در آن برپا مىشود . و در آن صورت ، پس از مدلول عليه بودن ، به دليل تبديل مىشود « 2 » . در سخن محال ، حجتى نيست . و بر پرسش از محال ، جوابى نيست . و در معناى محال تعظيمى نيست ( با توصيفاتى كه دربار خدا محال هستند نمى توان بر خدا تعظيم كرد ) . و در دورى محال ، از آفرينش ، ستم و زور كارى نيست . الا « 3 » اين كه ( خود محال ، ممتنع است ) ممتنع است موجود ازلى دو تا باشد « 4 » . و آن چه آغازى ندارد ، آغاز داشته باشد . لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْعَلِيُّ الْعَظِيم . دروغ گفتند آنان كه بنام خدا از خدا و توحيد منحرف شدند ، و گمراه شدند گمراهى بس با مسافت ، و زيان كارى كردند زيان كارى آشكار . وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِين . پايان خطبه .

--> ( 1 ) - مفهوم « تمام » در چيزى صدق دارد كه نقص داشته باشد . چيزى كه نقص ندارد و كامل مطلق است ، تمام نيز دربار او ، صدق ندارد . ( 2 ) - گفته شد راه براى خدا شناسى و توحيد ، فقط انديشه در مخلوق است . پس مخلوقات دليل هستند و خدا شناسى مدلول . مى فرمايد : در آن صورت ، مدلول عليه به دليل تبديل مىشود . ( 3 ) - استثناء ( الا ) باصطلاح ادبى ، استثناء منقطع است . - اتفاقاً اين جمل امام ( ع ) بهترين مثال است براى اين قاعد ادبى . ( 4 ) - خداوند كه محال را به وجود نمى آورد ، به دليل محروم كردن آن از وجود ، نيست . و اين خود محال است كه خودش تكذيب خودش است ؛ محال كذب است هيچ صدقى ندارد ؛ تناقض است خودش نفى خودش است . مثال : آيا خدا مىتواند جهان را در پوست يك تخم مرغ قرار دهد كه نه تخم مرغ بزرگ شود و نه جهان كوچك گردد ؟ اين پرسش ، دوبار خودش خودش را تكذيب كرده است : تخم مرغ هم بزرگ شود و هم بزرگ نشود . جهان هم كوچك گردد و هم كوچك نگردد . مصداق اتمّ اين تكاذب و تناقض ، در دوتا بودن موجود ازلى است .