السيد الطباطبائي
35
مهر تابان ( طبع قديم ) ( فارسى )
و از اين گذشته ، حجّيت روايات براى ما بواسطهء برهان عقلىّ است ؛ و رجوع باخبار و تعبّد به آن و اسقاط ادلّه عقليّه ، موجب تناقض و خلف مىشود ؛ و اين محال است . و به عبارت ساده ، اخبار وارده قبل از رجوع بعقل و ترتيب قياس حجيّتى ندارند ؛ و بعد از رجوع بعقل ، ديگر ميزى و فرقى بين اين قياس عقلىّ و ساير ادلّهء عقليّه نيست ؛ و در اين صورت ملتزم شدن بمفاد اخبار و نفى ادلّهء عقليّه ، موجب تناقض و ابطال مقدّمه با نتيجه بدست آمدهء از آنست . [ تعليقهء علّامهء طباطبائى بر بحار الانوار علّامهء مجلسىّ قدّس الله سرّهما ] علّامه طباطبائى قدّس الله تربته به كتاب بحار الانوار جدّ ما * مرحوم علّامه مجلسى بسيار ارج مىنهادند و آن را بهترين دائرة المعارف شيعه از نقطه نظر جمع اخبار مىدانستند ؛ و بالاخصّ از كيفيّت تفصيل فصول و تبويب ابواب آن كه بر نهج مطلوب ، در هر كتابى ابواب را مرتّبا احصا فرموده است ؛ و سپس در هر بابى به ترتيب ، آيات مناسب را از سورهء حمد تا آخر قرآن آورده ؛ و سپس به تفسير اجمالى اين آيات به ترتيب پرداخته است ؛ و پس از آن جميع رواياتى كه در اين باب از معصومين عليهم السّلام وارد شده است ؛ مرتّبا بيان كرده است ؛ و در ذيل هر روايت ؛ و نيز در آخر باب اگر نيازى بشرح و بيان داشته ، بيانى از خود ايراد نموده است . و معتقد بودند كه علّامهء مجلسىّ يك نفر حامى مذهب و احياءكنندهء آثار و روايات ائمّه عليهم السّلام بوده ؛ و مقام علمى وسعهء اطّلاع ، و طول باع او ، قابل تقدير ؛ و
--> جده پدرى ما يعنى مادر پدر اين حقير ، خواهر علامه خبير مرحوم آيت الله آقاى ميرزا محمد طهرانى صاحب كتاب مستدرك البحار بوده است . و مادر او كه مادر علامه آقا ميرزا محمد طهرانى و جدهء بزرگ ماست از نوادههاى عالم متضلع مير محمد صالح حسينى خاتونآبادى داماد علامه ملا محمد باقر مجلسى بوده است كه دختر او را كه بنام فاطمه بيگم بوده است به ازدواج خود در آورده و بنابراين علامه مجلسى جد اعلاى مادرى ما خواهد شد ؛ و چون مرحوم علامه سيد مهدى بحر العلوم و مرحوم آيت الله بروجردى از نوادههاى دخترى مجلسى اول ملا محمد تقى هستند از دخترش آمنه بيگم كه با مرحوم ملا محمد صالح مازندرانى ازدواج كرده است بنابراين آمنه بيگم عمه بزرگ مادرى ما از طرف پدر مىشود و مرحوم بحر العلوم و آيت الله بروجردى رضوان الله عليها از بنى عمات ما يعنى از عمهزادگان ما هستند .